Δημήτρης Παπαστεργίου: «Η εύκολη και γρήγορη αλήθεια της ΤΝ δεν είναι πάντα η πραγματική αλήθεια»
Δελφοί, 24 Απριλίου 2026 – Στο επίκεντρο των συζητήσεων για το μέλλον της ενημέρωσης και της δημοκρατίας βρέθηκε η τεχνητή νοημοσύνη, με ομιλητές στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών που πραγματοποιείται στους Δελφούς από 22 έως 25 Απριλίου να επισημαίνουν τις προκλήσεις που θέτει για την αλήθεια και τον δημόσιο διάλογο.
Η συζήτηση ανέδειξε ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ταυτόχρονα εργαλείο γνώσης και πηγή κινδύνου, με την προστασία της αλήθειας να απαιτεί συνδυασμό ρύθμισης, τεχνολογικών λύσεων και εκπαίδευσης των πολιτών.
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου, Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στάθηκε στην ανάγκη μιας πιο ώριμης και ισορροπημένης προσέγγισης απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη, επισημαίνοντας τους κινδύνους της άκριτης εμπιστοσύνης: “Έχουμε, σε κάποιο βαθμό, υπερεκτιμήσει την τεχνολογία. Η εύκολη και γρήγορη “αλήθεια” της ΤΝ δεν ταυτίζεται πάντα με την πραγματική αλήθεια».
Τόνισε ότι απαιτείται ενισχυμένη ρύθμιση των πλατφορμών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σημειώνοντας: «Το πρώτο που πρέπει να διασφαλίσουμε είναι ότι ψευδώς κατασκευασμένες ειδήσεις δεν διακινούνται ανεξέλεγκτα μέσω των πλατφορμών. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποκομίζουν έσοδα και από περιεχόμενο χαμηλής αξιοπιστίας, ενώ διαθέτουν τα τεχνολογικά μέσα να εντοπίζουν τέτοιες περιπτώσεις. Είναι σημαντικό να υπάρξουν πιο σαφείς υποχρεώσεις ως προς την ταυτοποίηση και την ευθύνη των χρηστών. Πάνω από το 10% της δραστηριότητας τους συνδέεται με περιεχόμενο που εγείρει ζητήματα αξιοπιστίας. Η Ευρώπη χρειάζεται ένα κοινό κανονιστικό πλαίσιο και όχι αποσπασματικές εθνικές πρωτοβουλίες».
Παράλληλα, επεσήμανε την ανάγκη προστασίας των ανηλίκων και ενίσχυσης της ευθύνης των πλατφορμών, τονίζοντας: «Η υπεύθυνη λειτουργία των πλατφορμών συμβάλλει καθοριστικά και στη διαμόρφωση υπεύθυνης χρήσης από τους πολίτες».
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης υπογράμμισε ότι η παραπληροφόρηση συνιστά πλέον μείζονα απειλή για τη δημοκρατία, επισημαίνοντας: «Δεν μιλάμε για ένα πρόβλημα αλλά για μια κρίση και μια από τις μεγαλύτερες μάχες που καλούμαστε να δώσουμε». Όπως ανέφερε, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για την αναζήτηση της αλήθειας όσο και για τη διάδοση ψευδών ειδήσεων: «Μπορείς να χρησιμοποιήσεις την ΤΝ για fact checking και άλλος για να διαδώσει ένα ψέμα». Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη ταυτοποίησης των χρηστών: «Πρέπει να ξέρουμε πίσω από κάθε προφίλ ποιος κρύβεται», προειδοποιώντας ότι η έλλειψη ελέγχου μπορεί να επηρεάσει ακόμα και εκλογικά αποτελέσματα.
Ο ίδιος μιλώντας με την εμπειρία της θέσης του σημείωσε: «Είμαι σε έναν ρόλο του κυβερνητικού εκπροσώπου που έχει πολλά καθημερινά να αντιμετωπίσει. Η βασική μου δουλειά είναι να αποδομώ fake news. Εννιά στα 10 ήταν αποτέλεσμα προπαγάνδας άλλων κομμάτων και ΜΜΕ. Πριν από ένα χρόνο το 85% των συμπολιτών μας πίστευε ότι υπάρχει ένα κίνημα λαθρεμπορίας με αρχικό ενορχηστρωτή τον πρωθυπουργό που μετακινούσε ένα παράνομο υλικό και ευθυνόταν για τον θάνατο 57 συνανθρώπων μας. Το αφήγημα των ξυλολίων και των χαμένων βαγονιών δεν προήλθε από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Αυτή η μάχη κρατά από πολύ παλιά, απλά οφείλουμε τα σύγχρονα εργαλεία να τα χρησιμοποιήσουμε εμείς υπέρ μας.
Αναφερόμενος στην πρόταση που ο ίδιος έχει κάνει για την άρση της ανωνυμίας στο διαδίκτυο τόνισε πως “Αυτό που πρέπει να γίνει είναι να ξέρουμε πίσω από κάθε προφίλ, από κάθε ιστοσελίδα, να μπορούμε να μάθουμε αν υπάρξει νομικό θέμα, τέλεση δηλαδή κάποιου ποινικού αδικήματος, ποιος κρύβεται συγκεκριμένα με τα στοιχεία του. Να ξέρουμε όταν βλέπουμε ένα βίντεο που είναι αποτέλεσμα τεχνητής νοημοσύνης ότι είναι αποτέλεσμα χρήσης τεχνητής νοημοσύνης. Άρα, μιλάμε για γνώση της πραγματικότητας. Μιλάμε για μια πρωτοβουλία που σίγουρα δεν μπορεί να είναι μόνο εθνική. Η δημοκρατία δεν είναι ασυδοσία. Η δημοκρατία δεν είναι κάτι το οποίο δεν έχει κανόνες, νόμους, περιορισμούς.
Ο Χρήστος Ταραντίλης, Partner, Government & Infrastructure Leader, South BU Europe Central and Greece, EY; Prof. of Management Science & Technology, Athens University of Economics & Business ανέδειξε τη διττή φύση της τεχνητής νοημοσύνης, σημειώνοντας: «Μια τόσο ισχυρή τεχνολογία δεν μπορεί να είναι ή το ένα ή το άλλο. Θα είναι και τα δύο». Επισήμανε ότι η παραπληροφόρηση αποτελεί πλέον κορυφαίο παγκόσμιο κίνδυνο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ψηφιακή σήμανση του περιεχομένου και εκπαίδευση των πολιτών: «Χρειάζεται να υπάρξει γνωστική θωράκιση να μάθουμε από το σχολείο πώς κατασκευάζεται και πώς αποδομείται ένα deep fake».
Ο ίδιος σημείωσε πως: «Θεσμικά θα πρέπει να υπάρχει ψηφιακή σήμανση σε οτιδήποτε παράγεται από ΤΝ. Υδατογραφήματα μόνιμα, ενσωματωμένα κρυπτογραφημένα metadata».
Η Αλεξάνδρα Γούτα, συντάκτρια Οικονομίας και Τεχνολογίας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ στάθηκε στον τρόπο με τον οποίο η αρχιτεκτονική των πλατφορμών ενισχύει την παραπληροφόρηση, επισημαίνοντας: «Αυτή τη στιγμή ένα 50% του περιεχομένου στο διαδίκτυο είναι AI Generated». Όπως ανέφερε, το πρόβλημα εντείνεται από τη φύση των αλγορίθμων: «Ο αλγόριθμος επιβραβεύει το συναισθηματικά φορτισμένο περιεχόμενο, το κραυγαλέο, αυτό που προκαλεί οργή. Οι ψευδείς ειδήσεις έχουν ακριβώς αυτά τα χαρακτηριστικά». Παράλληλα, τόνισε ότι η ταχύτητα διάδοσης ψευδών ειδήσεων καθιστά το φαινόμενο ακόμη πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί.
Ο συγγραφέας Χρήστος Χωμενίδης προσέγγισε το ζήτημα από κοινωνική και φιλοσοφική σκοπιά, αμφισβητώντας την παραδοχή ότι το κοινό επιδιώκει πάντα την αλήθεια: «Ο κόσμος δεν θέλει να μάθει την αλήθεια, θέλει να ακούσει μια ωραία ιστορία». Υπενθύμισε ότι η παραπληροφόρηση δεν αποτελεί νέο φαινόμενο, αλλά αποκτά νέα διάσταση μέσω της τεχνολογίας, ενώ αναφέρθηκε και σε μια αστεία ιστορία λέγοντας χαρακτηριστικά: «Εγώ μπαίνω και μιλάω με το chatgpt. Το είχα ρωτήσει με ποια τραγούδια συμμετείχε ο Κώστας Καραμανλής στη Eurovision και είχε δώσει απάντηση. Δεν σου λέει ποτέ “δεν ξέρω”.
Την συζήτηση συντόνισε ο Σταύρος Παπαντωνίου, πολιτικός συντάκτης της «Καθημερινής».
