To pooling «ρίχνει» το κόστος συμμόρφωσης
Πώς οι ναυτιλιακές αποφεύγουν τις υψηλές επιβαρύνσεις που επιβάλλει ο κανονισμός FuelEU Maritime
ΝΕΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ περιορισμού του κόστους συμμόρφωσης με τους αυστηρούς ευρωπαϊκούς περιβαλλοντικούς κανόνες για τις εκπομπές των πλοίων εφαρμόζουν οι ναυτιλιακές εταιρείες. Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού περιβαλλοντικού κανονισμού FuelEU Maritime, που υλοποιείται από τις αρχές του 2025, ο μηχανισμός του pooling (ομαδοποίηση συμμόρφωσης) έχει εξελιχθεί στην πιο δημοφιλή λύση, καθώς επιτρέπει σε πλοία με καλύτερη περιβαλλοντική επίδοση να καλύπτουν τα ελλείμματα συμμόρφωσης άλλων πλοίων της ίδιας ομάδας. Με τον τρόπο αυτό, οι εταιρείες μπορούν να πετυχαίνουν τους στόχους του κανονισμού με χαμηλότερο κόστος, αποφεύγοντας σε πολλές περιπτώσεις τις υψηλότερες επιβαρύνσεις μη συμμόρφωσης. Ο ευρωπαϊκός περιβαλλοντικός κανονισμός FuelEU Maritime εφαρμόζεται σε εμπορικά πλοία άνω των 5.000 GT που προσεγγίζουν λιμάνια της Ε.Ε., ανεξαρτήτως σημαίας, καλύπτοντας το σύνολο της ενέργειας που καταναλώνεται στα ενδοευρωπαϊκά ταξίδια και το 50% της ενέργειας στα ταξίδια μεταξύ ευρωπαϊκού λιμανιού και τρίτης χώρας. Σύμφωνα με τη Skuld, έναν από τους διεθνείς ναυτασφαλιστικούς οργανισμούς P&I, το 92% των πλοίων χρησιμοποίησε τον συγκεκριμένο μηχανισμό. Μόλις το 2% επέλεξε τη μεταφορά μέρους της υποχρέωσης σε επόμενη χρονιά, ενώταυπόλοιπα πλοία είτε κατέβαλαν τη σχετική επιβάρυνση είτε συμμορφώθηκαν χρησιμοποιώντας καύσιμα χαμηλότερων εκπομπών, όπως LNG και άλλες εναλλακτικές ενεργειακές λύσεις. Η δυνατότητα μεταφοράς πλεονάσματος συμμόρφωσης από ένα πλοίο με καλύτερη περιβαλλοντική επίδοση σε ένα άλλο που εμφανίζει έλλειμμα αποδείχθηκε σημαντικά οικονομικότερη από την καταβολή της προβλεπόμενης επιβάρυνσης μη συμμόρφωσης.
Σύμφωνα με ανάλυση του Marsk Mc-Kinney Moller Center for Zero Carbon Shipping (ανεξάρτητο, μη κερδοσκοπικό κέντρο έρευνας και ανάπτυξης με έδρα την Κοπεγχάγη για την απανθρακοποίηση της παγκόσμιας ναυτιλίας), που βασίζεται σε δημόσια διαθέσιμα στοιχεία της OceanScore -ψηφιακή πλατφόρμα που, μεταξύ άλλων, διαθέτει αγορά για συναλλαγές πλεονασμάτων FuelEU-, η μέση τιμή του πλεονάσματος συμμόρφωσης διαμορφώθηκε το 2025 περίπου στα 208 ευρώ ανά τόνο ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα (CO2) . Το επίπεδο αυτό ήταν πολύ χαμηλότερο από το αντίστοιχο κόστος μη συμμόρφωσης, το οποίο για πλοίο που χρησιμοποιεί VLSFO υπολογίζεται περίπου στα 640 ευρώ ανά τόνο ισοδύναμου CO2. Οι τιμές παρέμειναν σχετικά σταθερές γύρω από τα 200 ευρώ tCO2eq (τόνοι ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα) το 2025 και στη συνέχεια κινήθηκαν σε χαμηλότερα επίπεδα. Τον Μάιο του 2026, η Ocean Score ανέφερε ότι οι περισσότερες προσφορές πλεονάσματος βρίσκονταν μεταξύ 170 και 210 ευρώ/tCO2eq, μετά το κλείσιμο της περιόδου pooling για τη συμμόρφωση του 2025. Αντίθετα, όσες εταιρείες επιλέγουν τον μηχανισμό του borrowing (δανεισμός συμμόρφωσης), μπορούν να καλύψουν ένα έλλειμμα χρησιμοποιώντας προκαταβολικά πλεόνασμα από την επόμενη περίοδο αναφοράς. Ωστόσο, την επόμενη χρονιά αφαιρείται από το ισοζύγιο του ίδιου πλοίου το ποσό που δανείστηκε προσαυξημένο κατά 10%, όπως προβλέπει το άρθρο 20 του κανονισμού.
Οι απαιτήσεις έως το 2050
Ο Κανονισμός FuelEU Maritime (ΕΕ 2023/1805) εφαρμόζεται σε πλοία άνω των 5.000 gross tonnage που προσεγγίζουν ευρωπαϊκά λιμάνια, ανεξαρτήτως σημαίας. Απαιτεί σταδιακή μείωση της έντασης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου της ενέργειας που χρησιμοποιείται επί του πλοίου : 2% από το 2025, 6% από το 2030, 14,5% από το 2035, 31% από το 2040, 62% από το 2045 και 80% από το 2050, σε σύγκριση με την τιμή αναφοράς. Δεν επιβάλλει συγκεκριμένο καύσιμο, αλλά επιτρέπει στις ναυτιλιακές εταιρείες να επιλέξουν τον τρόπο με τον οποίο θα πετύχουν τους στόχους, αξιοποιώντας καύσιμα και τεχνολογίες χαμηλότερων εκπομπών. Από το 2030 τα containerships και τα επιβατηγά πλοία που βρίσκονται δεμένα σε λιμάνια της Ε.Ε. , θα πρέπει , με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις, να χρησιμοποιούν ηλεκτροδότηση από την ξηρά ή άλλη τεχνολογία μηδενικών εκπομπών.
πηγή: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ
