Οι κίνδυνοι από την ένταση ΗΠΑ-Ιράν για τη διεθνή ναυτιλία

Η έκρυθμη κατάσταση που επικρατεί στον Περσικό Κόλπο προκαλεί σοβαρά προβλήματα στο παγκόσμιο θαλάσσιο εμπόριο – Ειδικές οδηγίες προς πλοία υπό αμερικανική σημαία για τον κίνδυνο παράνομων επιβιβάσεων, κρατήσεων ή κατασχέσεων από τις αρχές της Τεχεράνης σε περίπτωση διέλευσης πλησίον ιρανικών χωρικών υδάτων

Γράφει ο Γιώργος Σ. Σκορδίλης

Η αυξανόμενη ένταση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν έχει ήδη μεταφραστεί σε συγκεκριμένες επιχειρησιακές επιπτώσεις για τη διεθνή ναυτιλία με προειδοποιήσεις αρμόδιων αρχών, πραγματικά περιστατικά στην περιοχή του Περσικού Κόλπου και αυξημένες οδηγίες προς τα εμπορικά πλοία που δραστηριοποιούνται στον άξονα Περσικός Κόλπος – Κόλπος του Ομάν – Στενά του Ορμούζ. Η στρατηγική σημασία του Στενού είναι μετρήσιμη. Σύμφωνα με τη US Energy Information Administration (ΕΙΑ) , από το πέρασμα αυτό διακινείται ποσοστό που υπερβαίνει το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, καθώς και περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Η εξάρτηση αυτή περιορίζει τα περιθώρια εναλλακτικής δρομολόγησης, καθώς οι διαθέσιμες χερσαίες παρακάμψεις μέσω αγωγών καλύπτουν μόνο μέρος των συνολικών ροών. Συστάσεις για αυξημένη επιτήρηση Σε αυτό το πλαίσιο, οι θεσμικές προειδοποιήσεις έχουν ενταθεί . Η UK Maritime Trade Operations (UKMTO) εξέδωσε πρόσφατα ανακοινώσεις για ύποπτες προσεγγίσεις εμπορικών πλοίων από μικρά ταχύπλοα σκάφη στην ευρύτερη περιοχή του Ορμούζ, καθώς και για περιστατικά παρενόχλησης μέσω ασυρμάτου. Τα περιστατικά αυτά δεν οδήγησαν σε κατάληξη με χρήση βίας, ωστόσο καταγράφηκαν ως συμβάντα ασφαλείας και ενεργοποίησαν διαδικασίες αναφοράς και επιτήρησης. Παράλληλα, το US Maritime Administration (MARAD) έχει εκδώσει ειδικές οδηγίες προς πλοία υπό αμερικανική σημαία, επισημαίνοντας τον κίνδυνο παράνομων επιβιβάσεων, κρατήσεων ή κατασχέσεων από ιρανικές αρχές σε περίπτωση διέλευσης πλησίον ιρανικών χωρικών υδάτων. Οι οδηγίες περιλαμβάνουν συστάσεις για αυξημένη επιτήρηση, έγκαιρη αναφορά ύποπτων κινήσεων και αυστηρή τήρηση διαδικασιών ασφάλειας. Ένα επιπλέον επίπεδο κινδύνου αφορά τις ηλεκτρονικές παρεμβολές στα συστήματα ναυσιπλοΐας. Έχουν καταγραφεί περιπτώσεις παρεμβολής ή αλλοίωσης σήματος GNSS (GPS jamming/spoofing) στην περιοχή του Περσικού Κόλπου. Η απώλεια αξιόπιστου στίγματος σε ένα από τα πλέον πολυσύχναστα και γεωγραφικά περιορισμένα περάσματα διεθνώς αυξάνει την πιθανότητα ατυχήματος, ακόμη και χωρίς άμεση εχθρική ενέργεια. Σε περιβάλλον έντασης, ένα ναυτικό ατύχημα ενδέχεται να αποκτήσει γεωπολιτική διάσταση.

Η εικόνα που μεταδίδεται από διεθνή πρακτορεία, όπως το Reuters, κάνει λόγο για ενίσχυση στρατιωτικής παρουσίας και περιορισμό των διαύλων επικοινωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Η στρατιωτική κινητικότητα σε συνδυασμό με την έντονη ρητορική δημιουργεί ένα περιβάλλον αυξημένης επιφυλακής για τη ναυτιλιακή κοινότητα. Οι επιπτώσεις αποτυπώνονται και σε οικονομικό επίπεδο. Η αύξηση του αντιλαμβανόμενου κινδύνου συνεπάγεται αναπροσαρμογή ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου, αυστηρότερες ρήτρες σε ναυλοσύμφωνα και εντατικοποίηση των διαδικασιών risk assessment από πλοιοκτήτες και ναυλωτές. Οι P&I Clubs και οι ασφαλιστικοί φορείς παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς οποιαδήποτε κλιμάκωση θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα το κόστος μεταφοράς ενεργειακών φορτίων.

Αναφορές ύποπτων περιστατικών

Σε επιχειρησιακό επίπεδο, τα πληρώματα καλούνται να λειτουργούν σε περιβάλλον αυξημένης εγρήγορσης με συνεχής παρακολούθηση VHF, αναφορές ύποπτων κινήσεων, αυστηρή τήρηση των οδηγιών διελεύσεως στα traffic separation schemes και ετοιμότητα εφαρμογής σχεδίων αντιμετώπισης περιστατικών. Η διαχείριση της κόπωσης και η σαφής ιεραρχία εντολών αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε περιοχές όπου ένα λανθασμένο σήμα ή μια εσφαλμένη εκτίμηση μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές συνέπειες. Συνολικά, οι κίνδυνοι για τη ναυτιλία σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης ΗΠΑ – Ιράν είναι ήδη εν μέρει ορατοί με αυξημένα περιστατικά παρενόχλησης, επίσημες κρατικές προειδοποιήσεις, τεκμηριωμένη ενεργειακή εξάρτηση από τα Στενά του Ορμούζ και αναφορές για ηλεκτρονικές παρεμβολές. Το πλαίσιο αυτό συνιστά περιβάλλον αυξημένου επιχειρησιακού και οικονομικού ρίσκου, με άμεσες συνέπειες για πλοιοκτήτες, ναυλωτές, ασφαλιστές και πληρώματα.

πηγή; POLITICAL