Αναδιάταξη μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ

Η νέα στρατηγική πολλών εισαγωγέων περιλαμβάνει αύξηση αγορών αργού από ΗΠΑ, Καναδά, Βραζιλία, αλλάζοντας δραστικά τη γεωγραφία των ναυτιλιακών διαδρομών

H αυξανόμενη ζήτηση για VLCCS και Suezmaxes αποτελεί ήδη μία από τις σημαντικότερες συνέπειες της αναδιάταξης των παγκόσμιων πετρελαϊκών ροών μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ τον Μάρτιο του 2026. Η ανάγκη των ασιατικών οικονομιών να διαφοροποιήσουν τις πηγές προμήθειας αργού πετρελαίου οδηγεί πλέον σε μεγαλύτερες θαλάσσιες διαδρομές, υψηλότερα τονομίλια και αυξημένες απαιτήσεις μεταφορικής ικανότητας για τον παγκόσμιο στόλο δεξαμενοπλοίων.

Για δεκαετίες, σημειώνει ο οίκος Poten, το ενεργειακό μοντέλο της Ασίας βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά στη Μέση Ανατολή. Η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Ταϊβάν, αλλά και αργότερα η Κίνα και η Ινδία, είχαν περιορισμένη εγχώρια παραγωγή αργού πετρελαίου και στηρίζονταν στις προμήθειες από τον Περσικό Κόλπο. Η γεωγραφική εγγύτητα, το χαμηλό μεταφορικό κόστος και η συμβατότητα των ποιοτήτων αργού με τα ασιατικά διυλιστήρια διατηρούσαν τον άξονα Μέσης Ανατολής – Ασίας ως τον πυρήνα του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.

Ισορροπίες

Ωστόσο, η πολεμική κρίση με το Ιράν και το προσωρινό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ανέτρεψαν τις ισορροπίες. Η διακοπή της διέλευσης περίπου 15 εκατ. βαρελιών ημερησίως αποκάλυψε τις ευάλωτες πλευρές του ασιατικού ενεργειακού συστήματος και ανάγκασε πολλές χώρες να επανεξετάσουν τη στρατηγική ενεργειακής ασφάλειάς τους.

Η Ιαπωνία, η οποία εισάγει περίπου το 95% του αργού της από τη Μέση Ανατολή, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της διαφοροποίησης.

Αντίστοιχα, η Νότια Κορέα εξαρτάται κατά 72% από τη Μέση Ανατολή, ενώ η Ταϊβάν κατά περίπου 70%. Μικρότερες ασιατικές οικονομίες, όπως οι Φιλιππίνες, το Πακιστάν και η Σρι Λάνκα, εξαρτώνται σχεδόν ολοκληρωτικά από τον Περσικό Κόλπο. Η Κίνα και η Ινδία διαθέτουν πιο διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο προμηθειών, ωστόσο, λόγω του μεγέθους τους, παραμένουν οι μεγαλύτεροι εισαγωγείς σε απόλυτους όγκους. Τα τελευταία χρόνια, και οι δύο χώρες αυξάνουν τις εισαγωγές φθηνότερου ρωσικού αργού, καθώς οι δυτικές  κυρώσεις εμποδίζουν τις περισσότερες δυτικές χώρες να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο.

Στροφή

Η νέα στρατηγική πολλών εισαγωγέων περιλαμβάνει αύξηση αγορών αργού από τη λεκάνη του Ατλαντικού κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βραζιλία, τη Γουιάνα, τη Δυτική Αφρική και τον Καναδά. Αυτή η μετατόπιση αλλάζει δραστικά τη γεωγραφία των ναυτιλιακών διαδρομών.

Ενα φορτίο από τον Κόλπο των ΗΠΑ προς την Ιαπωνία απαιτεί σημαντικά μεγαλύτερη διαδρομή σε σχέση με ένα φορτίο από τη Σαουδική Αραβία ή τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη απασχόληση πλοίων, περισσότερες ημέρες ταξιδιού και αυξημένη ζήτηση σε τονομίλια -στοιχείο ιδιαίτερα θετικό για την αγορά των VLCCs και των Suezmaxes.

Παράλληλα, η χρήση αμερικανικού αργού δημιουργεί επιπλέον λειτουργικές προκλήσεις. Τα περισσότερα ασιατικά διυλιστήρια έχουν σχεδια και πιο όξινων ποιοτήτων crude της Μέσης Ανατολής και όχι για το ελαφρύ shale crude των ΗΠΑ. Επιπλέον, οι περιορισμοί στη Διώρυγα του Παναμά και το υψηλότερο μεταφορικό κόστος αυξάνουν ακόμη περισσότερο τη σημασία του διαθέσιμου δεξαμενόπλοιου στόλου.

Η πλήρης αντικατάσταση του μεσανατολικού πετρελαίου θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη. Οι τεράστιοι όγκοι παραγωγής του Περσικού Κόλπου παραμένουν αναντικατάστατοι για την παγκόσμια αγορά. Για τον λόγο αυτόν, οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι η διαφοροποίηση θα αφορά κυρίως τις «οριακές» ποσότητες και όχι τον βασικό κορμό του εμπορίου πετρελαίου.

πηγή: ΤΑ ΝΕΑ