Τα πρώτα χρήματα για το «πρασίνισμα» του στόλου

Η διάθεση των κονδυλίων θα γίνει μέσω διαγωνισμού και οι επιλέξιμες εταιρείες θα πρέπει να ανταποκρίνονται σε μια σειρά κριτηρίων διαφάνειας

H πρώτη ολοκληρωμένη προσπάθεια χρηματοδότησης με κοινοτικά και εθνικά κονδύλια αλλά και χαμηλότοκο τραπεζικό δανεισμό για το «πρασίνισμα» του ακτοπλοϊκού στόλου βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με στόχο έπειτα από περίπου δύο χρόνια να αρχίσουν να «πέφτουν» τα πρώτα χρήματα προς την κατεύθυνση αυτή. Σύμφωνα με το σχέδιο που έχει επεξεργαστεί η κυβέρνηση μέσω του Ταμείου Εκσυγχρονισμού σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η διάθεση των κονδυλίων θα γίνει μέσω διαγωνισμού, οι επιλέξιμες ακτοπλοϊκές εταιρείες θα πρέπει να ανταποκρίνονται σε μια σειρά κριτηρίων διαφάνειας των οικονομικών τους και του αξιόχρεου τους, ενώ θα υπάρχει υποχρεωτικός προληπτικός έλεγχος για έργα με προϋπολογισμό άνω των 5.000 ευρώ από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Παράλληλα έχει ήδη σχηματοποιηθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του σχεδίου με όλες τις απαιτούμενες ενέργειες και «θεματοφύλακά του την ΕΤΕπ. Επιπλέον όλες οι εργασίες θα γίνουν σε ελληνικά ή ευρωπαϊκά ναυπηγεία, με προφανή τα οφέλη για την οικονομία ευρύτερα. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις αναμένεται να οδηγήσουν σε «πράσινες» επενδύσεις με συνολικό επενδυτικό κόστος άνω του 1 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 750 εκατ. ευρώ είναι ο χαμηλότοκος δανεισμός και 300 εκατ. ευρώ η προβλεπόμενη δημόσια στήριξη. Οι επενδύσεις θα αφορούν πάνω από 60 πλοία. Η δημόσια στήριξη αναμένεται να δοθεί μέσω του Ταμείου Εκσυγχρονισμού, απόφαση που έχει ήδη ανακοινωθεί στο πλαίσιο της κοινής διυπουργικής συνέντευξης στις 30 Ιουνίου από τον υπουργό Ναυτιλίας Βασίλη Κικίλια. Τρεις κατηγορίες Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις διακρίνονται σε τρεις κύριες κατηγορίες, ανάλογα με τη φύση και τη στόχευσή τους.

1 Η πρώτη δράση αφορά τη ναυπήγηση τουλάχιστον 12 νέων συμβατικών επιβατικών και οχηματαγωγών πλοίων εξοπλισμένων με σύγχρονες μηχανές (π.χ. διπλού εναλλακτικού καυσίμου) και προηγμένα συστήματα περιβαλλοντικής προστασίας και απόσυρση των πλέον γερασμένων και ρυπογόνων πλοίων.

2. Η δεύτερη δράση περιλαμβάνει επεμβάσεις για την ενεργειακή βελτίωση 45 τουλάχιστον υφιστάμενων πλοίων της ακτοπλοΐας, χωρίς να μεταβάλλονται τα κύρια χαρακτηριστικά τους. Η δράση περιλαμβάνει την εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων διαχείρισης ενέργειας, τεχνολογιών ανάκτησης απορριπτόμενης θερμότητας, βελτιωμένων συστημάτων φωτισμού LED και προηγμένων λύσεων για τη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων και των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Τέλος, η τρίτη δράση προ βλέπει 3 ριζική μετασκευή και αναβάθμιση τουλάχιστον έξι υφιστάμενων πλοίων της ακτοπλοΐας με την αντικατάσταση των κύριων μηχανών με σύγχρονες μηχανές (π.χ. διπλού εναλλακτικού καυσίμου) και την ολοκληρωμένη βελτίωση της ενεργειακής τους απόδοσης, όπως και την ενδεχόμενη επιμήκυνσή τους για να αυξήσουν την αποτελεσματικότητά τους. Οπως τονίζουν αρμόδιοι παράγοντες, η ακτοπλοΐα, ως κρίσιμη εθνική υποδομή, εξασφαλίζει τη νησιωτική συνδεσιμότητα και στηρίζει την κοινωνική συνοχή, την οικονομία και τον τουρισμό. Ωστόσο, ο γερασμένος στόλος, οι υψηλές εκπομπές και το αυξανόμενο λειτουργικό κόστος – ιδίως μετά την ένταξη της ναυτιλίας στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Ρύπων (ETS) – καθιστούν επιτακτική την ανάγκη άμεσης και συντονισμένης παρέμβασης. Ολες οι μελέτες κατατείνουν στο συμπέρασμα ότι ο ελληνικός επιβατηγός ακτοπλοϊκός στόλος παρουσιάζει σημαντική γήρανση, με τον μέσο όρο ηλικίας των συμβατικών επιβατηγών πλοίων να υπερβαίνει τα 27 έτη, πλησιάζοντας το προσδόκιμο ζωής των 30-35 ετών. Η παλαιότητα αυτή συνεπάγεται αυξημένα κόστη λειτουργίας και συντήρησης, τεχνολογική υστέρηση και περιορισμένη δυνατότητα υιοθέτησης νέων τεχνολογιών πρόωσης και καθαρών καυσίμων χωρίς εκτεταμένες και δαπανηρές μετασκευές. Επίσης η πλειονότητα του στόλου χρησιμοποιεί ορυκτά καύσιμα, τα οποία έχουν υψηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Παράλληλα, οι διακυμάνσεις τιμών και η εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια αυξάνουν τη συνολική αβεβαιότητα.

Η ανταγωνιστικότητα

Το κόστος καυσίμου, που αντιστοιχεί έως και στο 50% των λειτουργικών εξόδων του πλοίου, επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και μετακυλίεται στους επιβάτες. Ακόμη η ένταξη της ναυτιλίας στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Ρύπων (ETS) , από το 2024 για τις γραμμές της Κρήτης και το 2030 για το σύνολο των γραμμών, εντείνει περαιτέρω τις πιέσεις, ενώ δημιουργείται και άμεσος κίνδυνος απόσυρσης μέρους του στόλου λόγω αδυναμίας τεχνικής ή οικονομικής συμμόρφωσης με τις νέες απαιτήσεις. Επομένως, ο συνολικός εκσυγχρονισμός και η σταδιακή αντικατάσταση του στόλου καθίστανται στρατηγική αναγκαιότητα για την εξασφάλιση μιας βιώσιμης, περιβαλλοντικά φιλικής και ανταγωνιστικής ελληνικής ακτοπλοΐας

πηγή: ΤΑΝΕΑ