Καθαροί, υγιείς και ασφαλείς ωκεανοί: Συζήτηση,σήμερα και αύριο στη συνδιάσκεψη «Our Ocean»
Καθαροί, υγιείς και ασφαλείς ωκεανοί: Συζήτηση,σήμερα (23/10) και αύριο στη συνδιάσκεψη «Our Ocean»
Oι βιομηχανίες που βασίζονται στους ωκεανούς συνεισφέρουν στην παγκόσμια ακαθάριστη προστιθέμενη αξία περίπου 1,3 τρισ. ευρώ
Ολα τα μέτρα και οι δράσεις που ανακοινώνονται κάθε τόσο σε επίπεδο ΕΕ και διεθνές , εντάσσονται στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής. Ενα φαινόμενο- πρόκληση, αλλά και μια ευκαιρία, όπως έχουμε δημοσιεύσει, για τεράστιες επενδύσεις και επιχειρηματικές δραστηριότητες.
Αυτό επιβεβαιώνεται και απο το κείμενο που ακολουθεί,
——————————————————————-
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μας γνωστοποίησε,, σήμερα, ότι θα ανακοινώσει 22 νέες δεσμεύσεις στο πλαίσιο της συνδιάσκεψης που γίνεται σήμερα και αύριο, στο Όσλο της Νορβηγίας , με αντικείμενο με τίτλο «Our Ocean», και αντικείμενο, την καλύτερη διακυβέρνηση των ωκεανών.
Επιπλέον, η ΕΕ εγκαινιάζει το «The Ocean Tracker» (Παρακολούθηση των ωκεανών), έναν διαδραστικό χάρτη για την παρακολούθηση των δεσμεύσεων ύψους άνω των 10 δισ. ευρώ που έχουν ήδη αναλάβει κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και ΜΚΟ. Δράση, που παρουσιάζει ενδιαφέρον και για τους Ελληνες επιχειρηματλιες, και τις ελληνικές ΜΚΟ
Οι δεσμεύσεις αυτές αποτελούν σημαντικές ενέργειες για την ενίσχυση της διακυβέρνησης των ωκεανών, ιδίως όσον αφορά την επίτευξη των στόχων της ατζέντας του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη και πιο συγκεκριμένα του στόχου βιώσιμης ανάπτυξης αριθ. 14: Διατήρηση και βιώσιμη χρήση των ωκεανών, των θαλασσών και των θαλάσσιων πόρων στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης.
Τι περιλαμβάνουν οι δεσμεύσεις
Οι δεσμεύσεις της ΕΕ περιλαμβάνουν σχέδια για την αντιμετώπιση της ρύπανσης από τα πλαστικά, την ενίσχυση της βιωσιμότητας της γαλάζιας οικονομίας και τη βελτίωση της έρευνας και της θαλάσσιας επιτήρησης.
Ο χάρτης «The Ocean Tracker» , ο οποίος αποτελεί δέσμευση που αναλήφθηκε το 2017, όταν η ΕΕ φιλοξένησε τη διάσκεψη «Our Ocean» στη Μάλτα, θα διασφαλίσει ότι η πρόοδος σε σχέση με όλες τις δεσμεύσεις είναι εμφανής.
Από την πλευρά της, η ΕΕ έχει αναλάβει 77 δεσμεύσεις από την έναρξη των διασκέψεων «Our Ocean» το 2014. Σχεδόν το 80 \% όλων των δεσμεύσεων της ΕΕ έχουν ολοκληρωθεί ή θα έχουν σύντομα ολοκληρωθεί, συμπεριλαμβανομένου του 50 \% εκείνων που ανακοινώθηκαν το προηγούμενο έτος μόνο.
22 νέες δεσμεύσεις για τη διάσκεψη «Our Ocean» ύψους σχεδόν 540 εκατ. ευρώ
Οι 22 δεσμεύσεις της ΕΕ περιλαμβάνουν συγκεκριμένες και στοχευμένες δράσεις, με συνολικό προϋπολογισμό σχεδόν 540 εκατ. ευρώ, για την αντιμετώπιση βασικών θαλάσσιων προκλήσεων, όπως ο αντίκτυπος της κλιματικής αλλαγής, η βελτίωση της βάσης γνώσεων που διαθέτουμε, η προώθηση της καινοτομίας και της ανάπτυξης της βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας εντός και εκτός Ευρώπης.
Στήριξη της ωκεάνιας έρευνας: Στο πλαίσιο του προγράμματος έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ «Ορίζων 2020», θα διατεθούν 250 εκατ. ευρώ για τη βελτίωση της κατανόησής μας και την προώθηση νέων τεχνολογιών σχετικά με τη βιώσιμη αλιεία, την αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης, την απαλλαγή της ναυτιλίας από ανθρακούχες εκπομπές και την προώθηση της γαλάζιας ανανεώσιμης ενέργειας.
Καταπολέμηση της θαλάσσιας ρύπανσης: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συμβάλει επίσης στην καταπολέμηση της θαλάσσιας ρύπανσης με την προώθηση της «πράσινης ναυτιλίας». Τα πλοία που μειώνουν την ποσότητα των αποβλήτων που παράγουν ή χειρίζονται τα απόβλητά τους με άλλο βιώσιμο τρόπο, θα ανταμείβονται για τις προσπάθειες αυτές μέσω της μείωσης των τελών αποβλήτων που πρέπει να καταβάλλουν όταν καταπλέουν σε λιμένα της ΕΕ.
Ενίσχυση της γαλάζιας οικονομίας και της καινοτομίας: περισσότερα από 100 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για να προωθηθεί η περαιτέρω ανάπτυξη της βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας στην Ευρώπη. Στο πλαίσιο της προαναφερόμενης ενίσχυσης προβλέπονται επενδύσεις σε εταιρείες που συμβάλλουν στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, στην ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας και στη διατήρηση του οικοσυστήματος.
Συνένωση δυνάμεων σε όλο τον κόσμο για περισσότερα αποτελέσματα: Τα μέτρα που λαμβάνονται στην Ένωση για μια βιώσιμη γαλάζια οικονομία και για καλύτερη διακυβέρνηση των ωκεανών συνοδεύονται από την προώθησή τους στο εξωτερικό. Στη διάσκεψη «Our Ocean», η ΕΕ θα υπογράψει νέο πρόγραμμα εταιρικής σχέσης για την παροχή 40 εκατ. ευρώ για τη στήριξη των αξιακών αλυσίδων της βιώσιμης αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας στις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (χώρες ΑΚΕ).
Κατανόηση της κλιματικής αλλαγής και προσαρμογή σε αυτήν:12,8 εκατ. ευρώ θα διατεθούν στο πρόγραμμα Copernicus για την παρακολούθηση των θαλάσσιων πάγων και του κλίματος της κρυόσφαιρας για την καλύτερη κατανόηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην Αρκτική και την Ανταρκτική. Επιπλέον, η ΕΕ θα διαθέσει 9,9 εκατ. ευρώ στην Κοινή πρωτοβουλία στον Ειρηνικό για τη βιοποικιλότητα, την κλιματική αλλαγή και την ανθεκτικότητα, την οποία δρομολόγησε η Γαλλία για να αυξηθούν οι ικανότητες προσαρμογής 19 χωρών και εδαφών του Ειρηνικού στον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής και των λοιπών παραγόντων πίεσης και για να προστατευθεί και να ενισχυθεί η βιοποικιλότητα.
Η διάσκεψη «Our Ocean»
Η διάσκεψη «Our Ocean» πραγματοποιείται κάθε χρόνο και στο πλαίσιό της αναλαμβάνονται συγκεκριμένες δεσμεύσεις από κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και μη κυβερνητικές οργανώσεις. Στις προηγούμενες διασκέψεις, που διοργανώθηκαν από τις κυβερνήσεις των χωρών της Ινδονησίας (2018), της ΕΕ (2017), των Ηνωμένων Πολιτειών (2014, 2016) και της Χιλής (2015) αναλήφθηκε ευρύ φάσμα δεσμεύσεων ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ. Η διάσκεψη «Our Ocean» του 2017, την οποία φιλοξένησε η ΕΕ στη Μάλτα, άλλαξε τα δεδομένα, κινητοποιώντας ενέργειες χρηματοδότησης και δράσεις υπέρ των ωκεανών σε πρωτοφανή κλίμακα.
Οι δεσμεύσεις αποτελούν έναν, μόνον, από τους τρόπους με τους οποίους η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάζεται για να επιταχύνει τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία και για να καταστεί οικονομία μηδενικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα έως το 2050.
Στο πλαίσιο αυτό εγκρίθηκε η πρώτη πανευρωπαϊκή στρατηγική για τα πλαστικά και νέοι κανόνες σε επίπεδο ΕΕ που αφορούν τα 10 πλαστικά προϊόντα μιας χρήσης που συναντάμε πιο συχνά στις παραλίες και στις θάλασσες της Ευρώπης, καθώς και τα απολεσθέντα και εγκαταλελειμμένα αλιευτικά εργαλεία. Αυτές οι ενέργειες συνοδεύτηκαν από την εκστρατεία ευαισθητοποίησης «Ready to change» (Έτοιμοι για αλλαγή)
Οι ωκεανοί βρίσκονται υπό σοβαρή πίεση και η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει την κατάσταση. Η ειδική έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) σχετικά με τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής στους ωκεανούς και την κρυόσφαιρα που εκδόθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2019 κατέστησε σαφές ότι οι ωκεανοί μπορούν να παραμείνουν υγιείς μόνον εάν περιορίσουμε την υπερθέρμανση του πλανήτη στους 1,5 °C. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ΕΕ παραμένει υπέρμαχος μιας φιλόδοξης εφαρμογής της συμφωνίας του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή και λαμβάνει μέτρα για την εξέταση της σχέσης μεταξύ της κλιματικής αλλαγής και των ωκεανών μέσω της στρατηγικής της για τη διακυβέρνηση των ωκεανών.
Λαμβανομένου υπόψη του σημαντικού αριθμού νησιών και παράκτιων κρατών που συμμετέχουν στην εταιρική σχέση μεταξύ της ΕΕ και 79 χωρών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ), οι προκλήσεις που σχετίζονται με τους ωκεανούς βρίσκονται στο επίκεντρο των τρεχουσών διαπραγματεύσεων για μια μελλοντική συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και των χωρών ΑΚΕ (αποκαλούμενων και «διαπραγματεύσεων για την “μετά το Κοτονού” εποχή»). Στο πλαίσιο των σχετικών διαπραγματεύσεων, η ΕΕ και οι χώρες ΑΚΕ συμφώνησαν πρόσφατα να εντείνουν τη συνεργασία τους στη διεθνή σκηνή, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη διακυβέρνηση και τη διατήρηση των ωκεανών. Αυτή η κοινή προσέγγιση, η οποία εκτείνεται σε πολλές ηπείρους, έχει μεγάλη σημασία δεδομένου ότι από κοινού οι χώρες της ΕΕ και οι χώρες ΑΚΕ αντιπροσωπεύουν περισσότερα από τα μισά μέλη των Ηνωμένων Εθνών.
Τι είναι η διεθνής διακυβέρνηση των ωκεανών
Η διεθνής διακυβέρνηση των ωκεανών έχει να κάνει με τη διαχείριση και τη χρήση των ωκεανών και των πόρων τους σε παγκόσμιο επίπεδο, με τρόπο που να διατηρεί τους ωκεανούς υγιείς, παραγωγικούς, ασφαλείς, προστατευμένους και ανθεκτικούς.
Σήμερα, το 60\% των ωκεανών βρίσκεται εκτός ορίων εθνικής δικαιοδοσίας. Αυτό συνεπάγεται κοινή ευθύνη σε διεθνές επίπεδο. Με βάση τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το δίκαιο της θάλασσας, έχει θεσμοθετηθεί πληθώρα δικαιοδοτικών δικαιωμάτων, θεσμών και ειδικών πλαισίων που διέπουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι πρέπει να χρησιμοποιούν τα ύδατα αυτά.
Η δράση της ΕΕ για τη διεθνή διακυβέρνηση των ωκεανών έχει ως στόχο να προωθήσει τη συνεργασία, βάσει του πλαισίου αυτού, με άλλους φορείς για τη βελτίωση της κατάστασης των ωκεανών που αποτελούν κοινό αγαθό για όλα τα κράτη.
Οι υγιείς ωκεανοί έχουν ζωτική σημασία για την ανθρωπότητα: ως ρυθμιστές του κλίματος, ως πηγή για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια και την ανθρώπινη υγεία, και ως κινητήρια δύναμη για την οικονομική ανάπτυξη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ, οι βιομηχανίες που βασίζονται στους ωκεανούς συνεισφέρουν στην παγκόσμια ακαθάριστη προστιθέμενη αξία περίπου 1,3 τρισ. ευρώ. Οι ωκεανοί φιλοξενούν επίσης μια πλούσια, εύθραυστη και σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητη βιοποικιλότητα, η οποία προσφέρει ένα ευρύ φάσμα σημαντικών οικοσυστημικών υπηρεσιών. Για παράδειγμα, οι ωκεανοί παράγουν το ήμισυ του οξυγόνου της ατμόσφαιρας της γης και απορροφούν το 25\% των εκπομπών C02.
Ωστόσο, δεδομένου ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός αναμένεται να φτάσει τα 9-10 δισεκατομμύρια μέχρι το 2050, οι πιέσεις στους ωκεανούς αναμένεται να αυξηθούν. Ο παγκόσμιος ανταγωνισμός για πρώτες ύλες, τρόφιμα και νερό θα γίνει πιο έντονος, ενώ η παράνομη αλιεία, η πειρατεία, η κλιματική αλλαγή και η θαλάσσια ρύπανση απειλούν ήδη την υγεία των ωκεανών μας. Επιπλέον, η γαλάζια οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την παγκόσμια οικονομία και τους παγκόσμιους κανόνες.
Ανασκόπηση δράσεων της ΕΕ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε αναλάβει αποφασιστική δράση υπέρ των ωκεανών μας ακόμη και πριν από την έκδοση της κοινής ανακοίνωσης. Μόνο τα τελευταία 10 χρόνια η ΕΕ:
– ενέκρινε μια ολιστική προσέγγιση για όλα τα θαλάσσια και ναυτιλιακά θέματα: την Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική της ΕΕ;
– θέσπισε μια δέσμη αυστηρών υποχρεωτικών περιβαλλοντικών κανόνων, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι ευρωπαϊκοί ναυτιλιακοί φορείς χρησιμοποιούν τους θαλάσσιους πόρους με βιώσιμο τρόπο, οπουδήποτε κι αν επιχειρούν
– ανέπτυξε μια στρατηγική σε επίπεδο ΕΕ για την τόνωση της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς γαλάζιας ανάπτυξης, ενσωματώνοντας τα θέματα της γαλάζιας οικονομίας στις εξωτερικές πολιτικές όσον αφορά τους φυσικούς πόρους, την ενέργεια, το εμπόριο, την ανάπτυξη και την ασφάλεια
– θέσπισε περιφερειακές στρατηγικές για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων και την αξιοποίηση δυνατοτήτων, σε στενή συνεργασία με τρίτες χώρες και ενδιαφερόμενους φορείς της κοινωνίας των πολιτών και του ιδιωτικού τομέα
– διέθεσε το ποσό των 350 περίπου εκατ. ευρώ ετησίως για τη θαλάσσια έρευνα, βελτιώνοντας τη συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών, και καθιστώντας τα ναυτιλιακά δεδομένα προσβάσιμα στο ευρύ κοινό
– συμμετείχε σε διεθνή και διατομεακά φόρουμ για την αντιμετώπιση της κοινής πρόκλησης για την εξασφάλιση προστατευμένων, ασφαλών, καθαρών και παραγωγικών θαλασσών και ωκεανών σ’ όλο τον κόσμο.
– ενέκρινε τη στρατηγική της ΕΕ για την ασφάλεια των θαλασσών, ένα ολοκληρωμένο κοινό εργαλείο για τον εντοπισμό, την πρόληψη και την αντιμετώπιση των προκλήσεων που αφορούν την ασφάλεια.
