Πιέσεις να μην ψηφισθεί η συμφωνία στον IMO

Στόχος η πλήρης απόρριψη του σχεδίου για το μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών ρύπων τον Οκτώβριο, αντί για την αναζήτηση ενός συμβιβαστικού κειμένου

O ι ΗΠΑ αναμένεται να χρησιμοποιήσουν τις διμερείς εμπορικές διαπραγματεύσεις προκειμένου να ασκήσουν πίσεση στα μεγάλα ναυτιλιακά κράτη ώστε να ψηφίσουν κατά της παγκόσμιας συμφωνίας με στόχο τις μηδενικές εκπομπές ρύπων (NetZero Framework – NZF) στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΙΜΟ) τον προσεχή Οκτώβριο. Πρόκειται για μια παγκόσμια συμφωνία με στόχο τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τη ναυτιλία. Σύμφωνα με προσχέδιο «μνημονίου δράσης» που διέρρευσε στην «Washington Post», σε κράτη με σημαντική επιρροή στη διεθνή ναυτιλία, όπως η Σιγκαπούρη, διαμηνύθηκε μέσω διπλωματικής οδού ότι η ψήφος τους κατά της συμφωνίας Net-Zero τον Οκτώβριο θα ληφθεί υπόψη στις τρέχουσες εμπορικές διαπραγματεύσεις, ιδιαίτερα σε ζητήματα δασμών. Παράγοντες των ΗΠΑ που αντιτίθενται στη συμφωνία του ΙΜΟ δήλωσαν στο Lloyd’s List ότι στόχος των ΗΠΑ είναι πλέον η πλήρης απόρριψη της συμφωνίας για το μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών τον Οκτώβριο, αντί για την αναζήτηση ενός συμβιβαστικού κειμένου της τελευταίας στιγμής. Υπενθυμίζεται ότι τον προηγούμενο Απρίλιο, τα κράτη – μέλη του IMO συμφώνησαν στο πλαίσιο για το καθαρό μηδενικό ισοζύγιο μέχρι ή κοντά στο 2050, έπειτα από ψηφοφορία που απαιτούσε απλή πλειοψηφία: 63 κράτη – μέλη (συμπεριλαμβανομένων Κίνας, Βραζιλίας και χωρών της ΕΕ) ψήφισαν υπέρ, ενώ μόνο 16 καταψήφισαν. Τον Οκτώβριο, η ψηφοφορία θα απαιτήσει πλειοψηφία δύο τρίτων των 108 κρατών – μελών που έχουν επικυρώσει τη βασική νομοθεσία για τη μείωση της ρύπανσης από τη ναυτιλία. Την προηγούμενη εβδομάδα η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε επισήμως την απόρριψη του σχεδίου του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού. Στη σχετική δήλωση αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα αποδεχθούν καμία διεθνή περιβαλλοντική συμφωνία που επιβαρύνει αδικαιολόγητα ή άδικα τις Ηνωμένες Πολιτείες ή βλάπτει τα συμφέροντα του αμερικανικού λαού». Τονίζεται, επίσης, ότι οι ΗΠΑ θα αγωνιστούν «σκληρά» για να προστατεύσουν «τον αμερικανικό λαό και τα οικονομικά του συμφέροντα» και ότι « δεν θα διστάσουν να προβούν σε αντίποινα ή να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις για τους πολίτες τους, εάν αυτή η προσπάθεια αποτύχει». Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) , καθώς σημειώνεται ότι τα νέα πρότυπα καυσίμων «θα αποκλείουν επίσης τη χρήση αποδεδειγμένων τεχνολογιών που τροφοδοτούν τους παγκόσμιους στόλους πλοίων, συμπεριλαμβανομένων επιλογών χαμηλότερων εκπομπών στις οποίες η αμερικανική βιομηχανία κατέχει ηγετική θέση, όπως το LNG». Η συμφωνία που έρχεται τον Οκτώβριο για ψηφοφορία στον ΙΜΟ δεν είναι η καλύτερη δυνατή και είναι προϊόν συμβιβασμών, γεγονός που έχει επισημανθεί και από φορείς της διεθνούς ναυτιλίας. Η αξία της έγκειται κυρίως στο ότι είναι μία παγκόσμια συμφωνία που αποτρέπει, εφόσον υλοποιηθεί, τη χρήση περιφερειακών μέτρων. Ωστόσο πολλά της σημεία είναι προς διευκρίνιση ενώ υπάρχουν και προβληματισμοί για επιμέρους πλευρές της.

Η θέση της ΕΕΕ

Από την άποψη αυτή χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση της Ενωσης Ελλήνων Εφοπλιστών έτσι όπως περιγράφεται στην ετήσια έκθεσή της. Οπως αναφέρει, εφόσον το κανονιστικό πλαίσιο NZF για τα μεσοπρόθεσμα μέτρα μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τα πλοία υιοθετηθεί τον Οκτώβριο 2025, θα αποτελέσει το πρώτο παγκόσμιο κανονιστικό πλαίσιο τιμολόγησης εκπομπών για έναν ολόκληρο κλάδο. Θετικό θεωρείται ότι ενσωματώνει την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», θέση που η ΕΕΕ έχει διαχρονικά υποστηρίξει. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι το πλοίο θα μπορεί να ανακτά τα κόστη που προκύπτουν από τον κανονισμό από τον φορέα που ασκεί την εμπορική εκμετάλλευση του πλοίου , δηλαδή εκείνον που επιλέγει καύσιμα, φορτία, διαδρομή ή/και ταχύτητα.

Παρ’ όλ’ αυτά το ΙΜΟ NZF παρουσιάζει σοβαρές προκλήσεις όπως:

-Μια πολύπλοκη πορεία σταδιακής μείωσης έντασης καυσίμου σε αέρια θερμοκηπίου (GHG Fuel Intensity – GFI) με μη ρεαλιστικούς ετήσιους στόχους μείωσης εκπομπών και δυσανάλογα υψηλές κυρώσεις για τα πλοία που δεν συμμορφώνονται, απουσία διαθέσιμων εναλλακτικών καυσίμων.

-Κρίσιμες λεπτομέρειες που παραμένουν ασαφείς, όπως η μεθοδολογια υπολογισμού των ανταμοιβών για τη χρήση καυσίμων και τεχνολογιών μηδενικών ή σχεδόν μηδενικών εκπομπών (ΖΝΖ) και οι μηχανισμοί διακυβέρνησης και εκταμίευσης του νέου Ταμείου Απανθρακοποίησης (Net- Zero Fund) του ΙΜΟ.

– Το γεγονός ότι σημαντικά μεταβατικά καύσιμα, όπως το LNG, δεν τυγχάνουν δίκαιης μεταχείρισης, το οποίο υπονομεύει τις υφιστάμενες επενδύσεις της ναυτιλιακής βιομηχανίας, που είναι αναγκαίες για την ενεργειακή της μετάβαση στην απανθρακοποίηση.

πηγή: ΤΑ ΝΕΑ