Η μεγαλύτερη οικονομική πρόκληση της Κίνας
Ο καλύτερος τρόπος να περιγράψει κανείς το οικονομικό δίλημμα της Κίνας είναι και ο πιο απλός: η χώρα μπορεί να επιδιώξει έναν μέγιστο ρυθμό ανάπτυξης ή τώρα ή αργότερα -αλλά όχι και τα δύο.
Η κυβέρνηση της Κίνας γνωρίζει πολύ καλά ότι η προώθηση της ανάπτυξης της οικονομίας σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα προϋποθέτει διαρθρωτικές αλλαγές που θα επιβραδύνουν την οικονομία σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Και η επιτυχία της στην επίτευξη ισορροπίας εξέπληξε πολλούς αναλυτές. Σε αρκετούς τομείς έχει πετύχει πρόοδο με φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις, αφήνοντας την ανάπτυξη να κινείται με πιο ήπιο ρυθμό (κατά τα κινεζικά πρότυπα) -κάτω του 7\% ετησίως.
Ακόμα κι έτσι, το δίλημμα παραμένει, και η επίλυσή του καθίσταται επείγουσα.
Η μεγαλύτερη απειλή για την ενίσχυση της ευημερίας της Κίνας είναι η συνεχής και σε μεγάλο βαθμό ανεξέλεγκτη πιστωτική επέκταση. Η χορήγηση δανείων προς προβληματικές επιχειρήσεις είναι ένας μακροχρόνιος ανασταλτικός παράγοντας για τη συνολική παραγωγικότητα της οικονομίας. Αποθαρρύνει την είσοδο νέων και αποτελεσματικότερων προμηθευτών. Και επιδεινώνει τον οικονομικό κίνδυνο, ιδιαίτερα επειδή ένα μεγάλο μέρος του δανεισμού επεκτείνεται μέσω της λεγόμενης σκιώδους πίστης που δεν υπολογίζεται σωστά ή εποπτεύεται επαρκώς.
Το πρόβλημα του χρέους είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το ρόλο των κρατικών επιχειρήσεων. Είναι λιγότερο αποτελεσματικές και λιγότερο κερδοφόρες από εκείνες του ιδιωτικού τομέα, και στηρίζονται περισσότερο στο δανεισμό στον οποίο έχουν εύκολη πρόσβαση λόγω των έμμεσων κρατικών εγγυήσεων. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι ζημιές και οι περιπτώσεις πιθανής χρεοκοπίας βρίσκονται σε άνοδο.
Στην πιο πρόσφατη έκθεσή τους για την κινεζική οικονομία, οι οικονομολόγοι του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου έβαλαν την αναδιάρθρωση των αδύναμων κρατικών επιχειρήσεων ψηλά στη λίστα των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων. Οι κινεζικές αρχές έχουν ανακοινώσει κάποιες πρωτοβουλίες στον τομέα αυτό, όπως η μείωση του μεγέθους των κρατικών εταιρειών παραγωγής χάλυβα και άνθρακα. Αλλά συνολικά, το ΔΝΤ αναφέρει ότι, η πρόοδος ήταν αργή.
Η κυβέρνηση εξακολουθεί να στέλνει ανάμεικτα μηνύματα. Από τη μία πλευρά, επιβεβαιώνει την ανάγκη να αναδιαρθρωθούν οι εταιρείες “ζόμπι” και ενθαρρύνει την ιδιωτική ιδιοκτησία. Από την άλλη, υποστηρίζει ότι οι κρατικές επιχειρήσεις θα έπρεπε να είναι μεγαλύτερες και ισχυρότερες, ώστε να μπορούν να εξυπηρετούν καλύτερα τις “εθνικές στρατηγικές”.
Αυτό που χρειάζεται είναι μια ευρύτερη και πιο σαφής στρατηγική που να εστιάζει όχι μόνο στις κρατικές επιχειρήσεις, αλλά και στη διεύρυνση του εταιρικού χρέους.
Πρέπει να εντοπιστούν οι ζημιές και στη συνέχεια να διαμοιραστούν στις επιχειρήσεις, τους πιστωτές και την κυβέρνηση. Οι έμμεσες εγγυήσεις πρέπει να περιοριστούν. Οι επιχειρήσεις πρέπει να κλείσουν ή να αναδιαρθρωθούν, με παράλληλα παροχή βοήθειας στους εργαζομένους ώστε να βρουν νέες θέσεις εργασίας. Η διαχείριση μιας τέτοιας πολιτικής είναι τεράστια πρόκληση και δεν μπορεί να γίνει μονομιάς. Θα ήταν πιο λογικό να προχωρήσουν με γοργότερους ρυθμούς σε περιοχές που έχουν πάει σχετικά καλά: αυτό θα καταστήσει ευκολότερη την μεταφορά των εργαζομένων σε νέες θέσεις εργασίας. Σε κάθε περίπτωση, μια πιο σκόπιμη και λιγότερο ad hoc προσέγγιση έχει την καλύτερη πιθανότητα επιτυχίας.
Η κυβέρνηση της Κίνας δεν είναι αντίθετη με την οικονομική μεταρρύθμιση. Έχει μετακινηθεί σε ένα πιο ευέλικτο σύστημα συναλλαγματικών ισοτιμιών, προωθήσει την κατανάλωση και μειώσει την εξάρτηση της χώρας από τις εξαγωγές. Έχει ενισχύσει το φορολογικό σύστημα μέσω ενός πιο περιεκτικού ΦΠΑ, έχει κάνει τους προϋπολογισμούς της τοπικής αυτοδιοίκησης πιο διαφανείς και ενθάρρυνε την αστική ανάπτυξη. Αξιολογώντας αυτές και άλλες καινοτομίες, η επικεφαλής της ομάδας του ΔΝΤ, δήλωσε ότι “το να συνεχίσουν με τις μυριάδες των μεταρρυθμίσεων σε σχεδόν καθημερινή βάση συνιστά πρόκληση για εμάς”.
Σίγουρα μένουν πολλά να γίνουν ακόμη και το εταιρικό χρέος βρίσκεται στην κορυφή της λίστας. Η μακροπρόθεσμη υγεία της κινεζικής οικονομίας αποτελεί προτεραιότητα όχι μόνο για τους Κινέζους, αλλά, ολοένα περισσότερο, για τον κόσμο.
capital.gr
Από τη συντακτική ομάδα του Bloomberg View
