Στα 2/3 ο τραπεζικός δανεισμός στη παγκόσμια ναυτιλία – Οι ελληνικές τράπεζες αύξησαν το ποσοστό τους

Αυξήθηκες ο τραπεζικός δανεισμός των ναυτιλιακών εταιρειών το 2021 σύμφωνα με τον δείκτη της Petrofin Research για την παγκόσμια χρηματοδότηση των πλοίων. Για πρώτη φορά μετά από έντεκα χρόνια ο δείκτης κέρδισε μια μονάδα το περασμένο έτος σε σύγκριση με το 2020 καθώς το δανειακό χαρτοφυλάκιο των 40 τραπεζών που δίνουν τα περισσότερα δάνεια στην παγκόσμια ναυτιλία αυξήθηκε στα 290,12 δισ. δολάρια από 286,9 δισεκατομμύρια δολάρια το 2020.

Η Petrofin για 14η συνεχή χρονιά πραγματοποίησε την έρευνα που αφορά στη χρηματοδότηση πλοίων από τράπεζες σε παγκόσμιο επίπεδο αλλά και τα χαρτοφυλάκια τραπεζικών δανείων στην παγκόσμια ναυτιλία, τα οποία παρουσιάστηκαν στις 31 Δεκεμβρίου 2021.

Ακολουθούν τα κυριότερα ευρήματα:

1.Ο δείκτης Petrofin για την Παγκόσμια Χρηματοδότηση Πλοίων, ο οποίος ξεκίνησε στις 100 μονάδες το 2008, αυξάνεται κατά 1 μονάδα (από 62 το 2021 σε 63), παρουσιάζοντας άνοδο για πρώτη φορά εδώ και έντεκα χρόνια.

2. Ο δανεισμός των κορυφαίων 40 τραπεζών στη ναυτιλία το 2021 είναι υψηλότερος καθώς έφτασε τα 290.12 δισεκατομμύρια δολάρια από 286.9 δισεκατομμύρια δολάρια το 2020.

3. Οι ασιατικές και Αυστραλιανές τράπεζες (APAC) παρουσιάζουν τη μόνη ανάπτυξη και συγκεκριμένα από 100.85 δισεκατομμύρια δολάρια σε 114.75 δισεκατομμύρια δολάρια. Επίσης, η APAC αύξησε το μερίδιό της στα Παγκόσμια Χαρτοφυλάκια από 35% σε 39.5%. Ενώ το μερίδιο των ευρωπαϊκών τραπεζών υποχώρησε περαιτέρω κατά 9.78$, ή κατά 5.8% σε ετήσια βάση.

4. Εντός Ευρώπης, η μεγάλη πτώση συνεχίζεται από τις γερμανικές τράπεζες, αν και η τάση έχει επιβραδυνθεί. Οι ελληνικές τράπεζες παρουσίασαν ετήσια ανάπτυξη κατά 14.2%, ενώ οι Σκανδιναβικές τράπεζες συνέχισαν τη συνολική πτώση τους, δίνοντας έμφαση στο δανεισμό υπέρ της χρήσης των υπηρεσιών τους στη ναυτιλία.

5. Η Petrofin Research μπορεί να παρέχει ένα προσεκτικό, ενδεικτικό στοιχείο για την παγκόσμια ναυτιλιακή χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένων όλων των μορφών δανεισμού, χρηματοδοτικής μίσθωσης και εναλλακτικών παρόχων, περίπου 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο συνολικός παγκόσμιος τραπεζικός δανεισμός όλων των τραπεζών, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών τραπεζών, ανέρχεται σε περίπου 340 δισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή περίπου τα 2/3 του συνόλου της παγκόσμιας χρηματοδότησης των πλοίων.

6. Υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, μαζί με τις υψηλές τιμές ενέργειας, τις γεωγραφικές κυρώσεις, τα υψηλότερα επιτόκια, την επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης και τις ανησυχίες για μια επερχόμενη ύφεση, ο τραπεζικός δανεισμός το 2022 έχει διακοπεί καθώς επικρατεί προσοχή μεταξύ των τραπεζών. Ενώ και τα κινεζικά επιλεκτικά lockdowns και η οικονομική επιβράδυνση έχουν προστεθεί στις παραπάνω ανησυχίες και έχουν προσωρινό αντίκτυπο και στην κινεζική μίσθωση -leasing.

Αναλυτικότερα, σύμφωνα με την έκθεση της Petrofin, καθώς το 2021 εξελισσόταν και οι περιορισμοί του Covid-19 μειώθηκαν, το ΑΕΠ της παγκόσμιας οικονομίας ανέκαμψε από -3.1% σε +5.9% σε ετήσια βάση, το θαλάσσιο εμπόριο από -3.5% σε +4% σε ετήσια βάση, ενώ η ανάπτυξη του στόλου περιορίστηκε σε αύξηση κατά 2.9%. Η παραπάνω ανάκαμψη υποβοηθήθηκε από τη συνεχιζόμενη νομισματική χαλάρωση των κεντρικών τραπεζών, τα χαμηλά επιτόκια και την αναζωπύρωση της ζήτησης για αγαθά και εμπορεύματα που οδήγησαν σε αυξημένη συμφόρηση και αναποτελεσματικότητα του στόλου.

Ως αποτέλεσμα αυτών των εξελίξεων, οι τιμές ναύλωσης στους περισσότερους τομείς (εκτός των tankers) αυξήθηκαν κατά 50% για το LNGs, έως και 185% για το dry bulk και πολλαπλάσια για τα Containers (στατιστικά της Clarksons). Οι τιμές των πλοίων ακολούθησαν ήταν ανάλογες, ενώ και η διάλυση τους επιβραδύνθηκε. Συνολικά, ήταν μια αξιοσημείωτη ανατροπή.

Οι τράπεζες, υπό τις παραπάνω ευνοϊκές συνθήκες και προοπτικές, αντιμετώπισαν αυξημένη ζήτηση για δάνεια, καθώς και ανταγωνισμό από άλλους μη τραπεζικούς δανειστές.

Ο παγκόσμιος τραπεζικός δανεισμός παρουσίασε περιορισμένη ανάπτυξη. Με βάση την τελευταία Petrofin Research, το Γράφημα 1 κατατάσσει τα 40 κορυφαία χαρτοφυλάκια τραπεζών που χρηματοδοτούν πλοία, τα οποία συλλογικά στο τέλος του έτους 2021 ανήλθαν σε 290.12 δισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή αύξηση κατά 1.12% σε ετήσια βάση. Αυτή η ανάπτυξη μπορεί να φαίνεται μικρή, αλλά αντιπροσωπεύει την πρώτη άνοδο από το 2011.

Ο νέος τραπεζικός δανεισμός ήταν ισχυρός το 2021, ειδικά προς το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι το βιβλίο παραγγελιών νεότευκτων πλοίων, το οποίο ανερχόταν σε 200 εκατομμύρια τόνους dwt στο τέλος του 2020, μειώθηκε στους 177 εκατομμύρια τόνους στο τέλος του 2021, αλλά αυξήθηκε σε 219 εκατομμύρια τόνους στις 30/06/2022 (Clarkson’s).

Ο Παγκόσμιος Δείκτης Petrofin (Γράφημα 2) δείχνει την εξέλιξη της ναυπηγικής χρηματοδότησης έναντι της ανάπτυξης του παγκόσμιου στόλου από το 2008 έως το 2021. Η μακρά μείωση των δανείων χρηματοδότησης πλοίων οφειλόταν κυρίως στην αποχώρηση πολλών μεγάλων ευρωπαϊκών ονομάτων χρηματοδότησης πλοίων κατά την περίοδο αυτή.

Ο τραπεζικός δανεισμός του 2021 σηματοδοτεί μια πολυαναμενόμενη ανάκαμψη. Ωστόσο, σε σύγκριση με την ανάπτυξη του παγκόσμιου στόλου, είναι αυτονόητο ότι αυτή η ανάπτυξη δεν χρηματοδοτήθηκε κυρίως από τράπεζες αλλά από μη τραπεζικές σχετικές πηγές χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των ταμειακών ροών του ιδιωτικού στόλου και της ρευστότητας των ιδιοκτητών.

Στο Top 40, 21 τράπεζες έχουν έδρα στην Ευρώπη, 16 στην Ασία/Αυστραλία και 3 στη Βόρεια Αμερική. Οι ευρωπαϊκές τράπεζες εξακολουθούν να κατέχουν τη μερίδα του λέοντος στα 157.22 δισεκατομμύρια δολάρια. Το μερίδιο των ευρωπαϊκών τραπεζών μειώθηκε περαιτέρω από 58% σε 54.19%. Εντός Ευρώπης, γερμανικά και σκανδιναβικά μερίδια τραπεζών συνέχισαν να μειώνονται, ενώ οι ελληνικές τράπεζες παρουσίασαν ετήσια αύξηση κατά 14.2%.

Σχετικά με τις νεοεισερχόμενες/μικρές τράπεζες όπως η Τράπεζα Κύπρου, η Ελληνική, η Pareto, η M&M bank κ.λπ. αυξήθηκαν το 2021 και παρείχαν πλουραλισμό στις διαθέσιμες πηγές τραπεζικής χρηματοδότησης.Προβλέπεται ότι τα συνολικά τραπεζικά δάνεια που σχετίζονται με τη ναυτιλία για όλες τις τράπεζες, συμπεριλαμβανομένων πολλών εγχώριων τραπεζών σε όλο τον κόσμο, που βρίσκονται εκτός του πεδίου αυτής της έρευνας, από το τέλος του 2021 υπολογίζονται σε περίπου 340 δισεκατομμύρια δολάρια.