Πώς κινούνται δεξαμενόπλοια, πλοία μεταφοράς χύδην ξηρού φορτίου και containerships
Η παγκόσμια ναυτιλιακή αγορά εισέρχεται σε μια περίοδο μεταβαλλόμενων συνθηκών και αυξημένων προκλήσεων, με διαφορετικούς κλάδους να κινούνται σε ανομοιογενείς τροχιές. Σύμφωνα με την BIMCO, η αγορά δεξαμενόπλοιων αργού πετρελαίου αναμένεται να παρουσιάσει ισορροπημένη ανάπτυξη της προσφοράς και της ζήτησης το 2026, ενώ το 2027 προβλέπεται εξασθένιση λόγω αυξημένων παραδόσεων πλοίων.
Αντιθέτως, η αγορά δεξαμενόπλοιων προϊόντων εμφανίζει διαρθρωτική πίεση, με την προσφορά να υπερβαίνει τη ζήτηση.
Στον τομέα των ξηρών χύδην φορτίων, η μικρή ενίσχυση της ζήτησης φρενάρεται από τη μείωση των παραδοσιακών φορτίων άνθρακα και τη στασιμότητα του σιδηρομεταλλεύματος, ενώ τα capesize πλοία παραμένουν ανθεκτικά λόγω μεγαλύτερων αποστάσεων και περιορισμένου στόλου. Τέλος, η ναυτιλία εμπορευματοκιβωτίων δίνει σήματα αστάθειας, καθώς η υπερπροσφορά και οι γεωπολιτικές πιέσεις αντισταθμίζουν τη ζήτηση σε αναδυόμενες αγορές.
Κλειδί οι παραδόσεις «Προβλέπουμε ισορροπημένη αύξηση της προσφοράς και της ζήτησης για την αγορά δεξαμενόπλοιων αργού πετρελαίου το 2026, αλλά εξασθένιση το 2027, καθώς θα αυξηθούν οι παραδόσεις πλοίων. Δυστυχώς, η αγορά δεξαμενόπλοιων προϊόντων αναμένεται να συνεχίσει να εξασθενεί και τα δύο αυτά έτη, καθώς οι παραδόσεις πλοίων θα φτάσουν στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 15 ετών και, ως εκ τούτου, η προσφορά θα ξεπεράσει τη ζήτηση» δηλώνει ο Niels Rasmussen, επικεφαλής αναλυτής ναυτιλίας της BIMCO. Προβλέπεται αύξηση της ζήτησης για δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού πετρελαίου κατά 1-2%το 2026 και 0-1%το 2027. Η αύξηση της προσφοράς προβλέπεται να είναι 1,5% και 3,5% το 2026 και το 2027 αντίστοιχα.
Στον τομέα των δεξαμενόπλοιων μεταφοράς προϊόντων, η αύξηση της προσφοράς προβλέπεται να είναι 5,5% τόσο για το 2026 όσο και για το 2027, ενώ η αύξηση της ζήτησης εκτιμάται σε 0,5%-1,5%.
«Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΙΕΑ), η παγκόσμια υπερπροσφορά πετρελαίου θα μπορούσε να φτάσει κατά μέσο όρο τα 4,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα το 2026. Αναμένουμε ότι η συσσώρευση αποθεμάτων θα συνεχιστεί το 2026και θα στηρίξει τη ζήτηση για δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού πετρελαίου, αλλά προβλέπουμε ότι αυτό μπορεί να τελειώσει το 2027» λέει ο Rasmussen.ΟΔΟΕ προβλέπει ότι η ζήτηση πετρελαίου και η παραγωγική ικανότητα των διυλιστηρίων θα συνεχίσουν να αυξάνονται στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες της Ασίας και της Αφρικής. Εντω μεταξύ, οι αναπτυσσόμενες οικονομίες αναμένεται να παρουσιάσουν μείωση της παραγωγικής ικανότητας των διυλιστηρίων και μόνο πολύ μικρή αύξηση της ζήτησης.
Οι Χούθι επιβεβαίωσαν το τέλος των επιθέσεων τους εναντίον πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, καθώς η εκεχειρία στη Γάζα εξακολουθεί να ισχύει. Μέχρι στιγμής, η ανακοίνωση αυτή δεν έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των δεξαμενόπλοιων που διέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ. Εάν οι διαδρομές επανέλθουν πλήρως στο φυσιολογικό, προβλέπουμε μείωση της ζήτησης κατά 2%-3%σε σύγκριση με την πρόβλεψή μας.
Οι εξαγωγές πετρελαίου Οι τελευταίες κυρώσεις των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ, καθώς και η πίεση των ΗΠΑ στους αγοραστές, ενδέχεται να μειώσουν τις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου. Τις τελευταίες εβδομάδες παρατηρήσαμε μείωση κατά 20% στις φορτώσεις δεξαμενόπλοιων αργού πετρελαίου, ενώ τα δεξαμενόπλοια προϊόντων δεν φαίνεται να έχουν επηρεαστεί. Επιπλέον, το ρωσικό πετρέλαιο σε πλωτές αποθήκες έχει τριπλασιαστεί, γεγονός που ενδεχομένως υποδηλώνει δυσκολία στην εξεύρεση αγοραστών.
Δεδομένου ότι η Ρωσία έχει ιστορικά επιτύχει να αποφύγει τις κυρώσεις, δεν έχουμε ακόμη συμπεριλάβει τις επιπτώσεις της μείωσης των ρωσικών εξαγωγών στις προβλέψεις μας. Οποιαδήποτε μείωση των εξαγωγών είναι πιθανό να μειώσει τη ζήτηση για δεξαμενόπλοια που υπόκεινται σε κυρώσεις, ενώ θα αυξήσει τη ζήτηση για τα κύρια δεξαμενόπλοια, καθώς οι εισαγωγείς θα στραφούν σε αγορές που δεν υπόκεινται σε κυρώσεις για να αντικαταστήσουν το ρωσικό πετρέλαιο. «Παρά την αναμενόμενη επιδείνωση των συνθηκών της αγοράς το 2027, τα δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού πετρελαίου προβλέπεται να έχουν συνολικά καλύτερες επιδόσεις από τα δεξαμενόπλοια μεταφοράς προϊόντων κατά τη διάρκεια του 2026 και του 2027. Τα συμβατικά δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού πετρελαίου θα μπορούσαν να λάβουν περαιτέρω στήριξη εάν οι ρωσικές εξαγωγές υποστούν πλήγμα λόγω των κυρώσεων. Από την άλλη πλευρά, και οι δύο τομείς θα μπορούσαν να σημειώσουν επιβράδυνση της ζήτησης εάν οι διαδρομές της Ερυθράς Θάλασσας
ομαλοποιηθούν» αναφέρει ο Rasmussen.
Σε τροχιά αστάθειας
Η παγκόσμια αγορά ναυτιλίας εμπορευματοκιβωτίων εισέρχεται στη δεύτερη φάση ενός δύσκολου 2025, καθώς οι ανισορροπίες μεταξύ προσφοράς και ζήτησης εντείνονται, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον αυξημένων προκλήσεων για μεταφορείς και φορτωτές. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της BIMCO, η εικόνα του κλάδου σκιαγραφείται από υψηλή αβεβαιότητα, έντονες γεωπολιτικές πιέσεις και ανατροπές στο παγκόσμιο εμπόριο . Η σημαντικότερη μεταβολή καταγράφεται στις εμπορικές ροές προς τη Βόρεια Αμερική.
Οι αυξημένοι εισαγωγικοί δασμοί στις ΗΠΑ έχουν οδηγήσει σε αρνητική ετήσια μεταβολή φορτίων από τον Απρίλιο, τάση που αναμένεται να συνεχιστεί μέχρι το τέλος του 2025. Αντίθετα, οι εμπορικές ροές προς την Υποσαχάρια Αφρική, τη Νότια και Κεντρική Αμερική και τμήματα της Ασίας εμφανίζουν ισχυρή ανάπτυξη, ενισχύοντας τεχνητά τη ζήτηση για πλοία λόγω των μεγαλύτερων αποστάσεων που απαιτούνται στα συγκεκριμένα δρομολόγια.
Το 2025 αναμένεται να κλείσει με αυξηση της προσφοράς κατά 7,3%, καθώς η ανακύκλωση πλοίων παραμένει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Μόνο οκτώ πλοία στάλθηκαν για scrap φέτος, γεγονός που περιορίζει τη συρρίκνωση του στόλου. Παράλληλα , η αύξηση των ταχυτήτων πλεύσης σε αρκετές γραμμές ενισχύει επιπλέον την αποτελεσματική διαθέσιμη χωρητικότητα.
Η εικόνα για το 2026 εμφανίζεται περισσότερο ισορροπημένη, καθώς προβλέπεται επιβράδυνση της προσφοράς σε περίπου 3,1%.
Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι
Η κρίση στην Ερυθρά Θάλασσα παραμένει καθοριστικός παράγοντας. Οι επιθέσεις των Χούθι έχουν μειώσει κατά 90% τις διελεύσεις από τη Διώρυγα του Σουέζ, με τα περισσότερα πλοία να επιλέγουν τον γύρο της Αφρικής. Η BIMCO προειδοποιεί πως επιστροφή στην κανονικότητα θα μείωνε τη ζήτηση για πλοία κατά 10%, επιδεινώνοντας απότομα την ισορροπία προσφοράς – ζήτησης.
Πάντως, παρά την πτωτική πορεία των ναύλων – με δείκτες όπως ο SCFI να εμφανίζουν πτώση έως 36% -, οι τιμές μεταχειρισμένων πλοίων και οι τιμές ναύλωσης κινούνται ανοδικά. Η BIMCOχαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη εξέλιξη «δύσκολα εξηγήσιμη» , προειδοποιώντας ότι τυχόν μείωση της απασχόλησης πλοίων στις ΗΠΑ θα πιέσει καθοδικά τις ναυλώσεις.
Αναφερόμενη στην οικονομία η Bimco σημειώνει ότι η παγκόσμια οικονομία δείχνει αντοχές, με το ΔΝΤνα αναθεωρεί ανοδικά την εκτίμηση για ανάπτυξη στο 3% το 2025 και 3,1% το 2026. Ωστόσο, η υποτονική λιανική κατανάλωση σε ΗΠΑ και ΕΕ και η μεταβλητή πορεία της κινεζικής βιομηχανικής παραγωγής προσθέτουν αβεβαιότητα. Την ίδια στιγμή, οι νέοι υψηλοί δασμοί στις ΗΠΑ-με τον μέσο πραγματικό συντελεστή να φθάνει το 17,4% -επηρεάζουν εμπορικές ροές χωρίς ακόμη να έχουν μετακυλιστεί πλήρως στις τιμές καταναλωτή.
ΤΟ ΒΗΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ_ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ
