Παγκόσμιο χρέος και ενεργειακή κρίση απειλούν την οικονομία με πληθωρισμό και ύφεση

«Η παγκόσμια οικονομία έπλεε σε ταραγμένη θάλασσα και μπροστά της, πλέον, υπάρχει  ο τυφώνας της κρίσης από τον πόλεμο στο Ιράν». Με αυτά τα λόγια  σημαντικός οικονομικός παράγοντας με έδρα τις Βρυξέλλες σχολίασε στο www.maritimes.gr  τη διεθνή κατάσταση των τελευταίων εβδομάδων.

Οι οικονομίες διεθνώς είναι ήδη υπερχρεωμένες, με περιορισμένα περιθώρια αντίδρασης και αυξανόμενο κόστος χρηματοδότησης και σε αυτό το θολό τοπίο υπεισέρχονται και οι συνέπειες ενός νέου, διεθνούς σοκ, της  αύξησης του κόστους ενέργειας η οποία επηρεάζει οριζοντίως και καθέτως  την παγκόσμια οικονομία και την διατροφική αλυσίδα. Πρακτικά ο κόσμος βρίσκεται μπροστά  σε μια  διαταραχή προσφοράς που δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στην πραγματική οικονομία, αλλά πλησιάζει γρήγορα.

«Η κρίση εκτυλίσσεται με χρονική υστέρηση» αναφέρθηκε. Και αυτό εξηγείται από το γεγονός πως  τα φορτία πετρελαίου και φυσικού αερίου που είχαν ήδη αποπλεύσει πριν από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ συνεχίζουν να φτάνουν στους προορισμούς τους, διατηρώντας την ψευδαίσθηση ομαλότητας  με ημερομηνία, όμως, λήξης….

Εκτιμάται ότι μέσα στις επόμενες ημέρες, τα τελευταία αυτά φορτία θα έχουν παραδοθεί και θα αποκαλυφθεί το πραγματικό μέγεθος της διαταραχής.

«Μέχρι τώρα, η ένταση αποτυπώνεται κυρίως στα συμβόλαια. Σύντομα, όμως, η κρίση μεταφέρεται στο φυσικό επίπεδο. Δεν θα πρόκειται μόνο για ακριβότερη ενέργεια – αλλά για ενέργεια που λείπει» αναφέρθηκε.

Η αλήθεια των αριθμών

Τα επίσημα οικονομικά στοιχεία αναφέρουν πως το παγκόσμιο δημόσιο χρέος ξεπερνά τα 100 τρις δολάρια, επίπεδο-ρεκόρ που περιορίζει δραστικά την ικανότητα των κρατών να δανειστούν χωρίς κόστος. Στις μεγάλες οικονομίες, οι δείκτες χρέους προς ΑΕΠ έχουν εκτοξευθεί σε επίπεδα που θυμίζουν περιόδους κρίσης. Και το  ακριβό μυστικό σε αυτή την «εικόνα» είναι πως δεν τρομάζει μόνο το ύψος του χρέους  αλλά, κυρίως,  το κόστος εξυπηρέτησής του.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι εκτιμήσεις θέλουν το δημόσιο χρέος της Γαλλίας να πλησιάζει το 130% του ΑΕΠ έως το 2028 και  της Γερμανίας μπορεί να αγγίξει το 80%, ενώ  για τις ΗΠΑ, το δημοσιονομικό έλλειμμα εκτιμάται κοντά στα 1,9 τρις δολάρια για το τρέχον έτος.

Ένα, επιπλέον αρνητικό στοιχείο: Οι αγορές ομολόγων έχουν ήδη αρχίσει να αντιδρούν στο διπλό σοκ ενεργειακής κρίσης και αυξημένων δημοσιονομικών δαπανών.

Στις ΗΠΑ, οι αποδόσεις κινούνται ανοδικά καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν υψηλότερο πληθωρισμό και μεγαλύτερα ελλείμματα. Στην Ευρώπη, το κόστος δανεισμού για χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχει φτάσει σε υψηλά άνω της δεκαετίας.

Με βάση τα ανωτέρω προκύπτει πως οι κυβερνήσεις για να στηρίξουν τις οικονομίες τους, χρειάζονται περισσότερα κεφάλαια. Όμως όσο αυξάνεται ο δανεισμός, τόσο αυξάνεται και το κόστος του, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά. Και αυτό είναι που καθιστά την υπό διαμόρφωση κατάσταση άκρως επικίνδυνη. Διότι, όταν η ενέργεια γίνεται ταυτόχρονα σπάνια και ακριβή, και το χρήμα επίσης ακριβό, τότε η οικονομία δεν έχει εύκολες διεξόδους.  Πρακτικά το ενεργειακό σοκ δεν πλήττει έναν κόσμο με περιθώρια αντίδρασης, αλλά έναν κόσμο ήδη επιβαρυμένο από χρέος και υψηλό κόστος χρήματος.