Σάββατο, Φεβρουάριος 04, 2023
05/10/2020

Η σημασία των ήπιων δεξιοτήτων (soft skills) στον ναυτιλιακό κλάδο

Άρθρο του Μιχάλη Μάρκου, MBA*
Διευθυντικό Στέλεχος-Σύμβουλος Επιχειρήσεων
& Καθηγητής Διοίκησης Επιχειρήσεων/Marketing

H ναυτιλία στην Ελλάδα υπήρξε από τους βασικούς πυλώνες στήριξης της ελληνικής οικονομίας εδώ και πολλά χρόνια. Η συμβολή της στη χώρα είναι σημαντική και πολύπλευρη και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, έμμεσες οικονομικές επενδύσεις, ευκαιρίες απασχόλησης και την προβολή της εικόνας της χώρας σε διεθνές επίπεδο, ως σημαντικού εμπορικού και στρατηγικού εταίρου σημαντικών οικονομικών και πολιτικών δυνάμεων.

Ο συγκεκριμένος κλάδος έχει συνεισφέρει στην δημιουργία πολλων νέων θέσεων εργασίας κατά τη περίοδο της κρίσης, συνεισφέροντας σημαντικά στο ΑΕΠ και στην επαγγελματική αποκατάσταση χιλιάδων νέων. Η ζήτηση είναι μεγάλη, όχι μόνο για ναυτικούς, αλλά και για διοικητικά στελέχη ναυτιλιακών επιχειρήσεων, που απασχολούνται στις ναυλώσεις, στην τροφοδοσία, στα νομικά θέματα, κ.λπ. από τη στεριά. Ο ελληνικός εμπορικός στόλος είναι εξάλλου ο μεγαλύτερος στόλος στον κόσμο, καθώς οι Έλληνες πλοιοκτήτες κατέχουν το 20,67% της παγκόσμιας χωρητικότητας και το 54,28% της χωρητικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η ζήτηση για στελέχη με ναυτιλιακές σπουδές είναι πολύ έντονη και οι επαγγελματικές προοπτικές είναι εξαιρετικές. Ποιες είναι όμως εκείνες οι ήπιες δεξιότητες (Soft Skills) που πρέπει να κατέχει κάποιο νέο στέλεχος και που αναζητούν οι εργοδότες στον ναυτιλιακό κλάδο;

Τι είναι τα Soft Skills
Στην αγορά εργασίας συχνά αναφερόμαστε σε ικανότητες/δεξιότητες που θα πρέπει να έχει κάποιος εργαζόμενος ώστε να θεωρηθεί κατάλληλος για μια πρόσληψη, για μια προαγωγή, για μια εσωτερική μετακίνηση, για μια μεταγραφή, κλπ. Αυτές οι δεξιότητες διακρίνονται σε τυπικά προσόντα που αποκτάμε μέσω της εκπαίδευσης (πτυχία, διπλώματα, αποδεικτικά γνώσης & χρήσης Η/Υ, γλωσσομάθειας, κτλ) και τα οποία αποκαλούνται «hard skills», και σε χαρακτηριστικά της προσωπικότητας ή συμπεριφορές, τα λεγόμενα «soft skills».

Η ανάπτυξη και η καλλιέργεια των «soft skills» απαιτεί αποφασιστικότητα, επιμονή και θέληση. Βάση ερευνών, το 80% των επιτευγμάτων στην καριέρα κάποιου στελέχους οφείλεται στα «soft skills» που κατέχουν, ενώ μόλις το 20% καθορίζεται από τα «hard skills».

Στην εποχή μας είναι υψίστης σημασίας να κατέχει κάποιος αυτές τις δεξιότητες, οι οποίες μπορούν να τον κάνουν να ξεχωρίσει μέσα από ένα πλήθος καλά καταρτισμένων επαγγελματιών και συνεπώς μπορούν να αποτελέσουν καθοριστικό παράγοντα για την εύρεση ή μη εργασίας στον ναυτιλιακό κλάδο. Ειδικότερα, τα «soft skills» έχουν να κάνουν με δεξιότητες και συμπεριφορές που σχετίζονται με τον τρόπο που αλληλεπιδρούμε με τους συναδέλφους μας, με τους προϊσταμένους μας, με τους συνεργάτες μας σε θέματα όπως η επικοινωνία, η ευελιξία, η καινοτομία, η ηγεσία, το πάθος, η πειστικότητα, η εξωστρέφεια, η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, το ομαδικό πνεύμα, το επιχειρηματικό πνεύμα, η διαχείριση του χρόνου, ο προσανατολισμός στο τελικό αποτέλεσμα, οι ικανότητες διαχείρισης αλλαγών, ανάληψης ρίσκου, κτλ. Οι παρακάτω δεξιότητες θεωρούνται ως οι πιο in-demand δεξιότητες που αναζητούν οι εργοδότες στο ναυτιλιακό κλάδο. 

Επικοινωνιακές Δεξιότητες
Οι διαπροσωπικές και επικοινωνιακές δεξιότητες περιλαμβάνουν την ικανότητα να ακούμε και να παρατηρούμε προκειμένου να κατανοούμε πραγματικά, να συζητάμε, να μεταφέρουμε αποτελεσματικά τις σκέψεις και τις ιδέες μας προφορικά ή γραπτά, να συσχετίζουμε και να εκφράζουμε ιδέες με ξεκάθαρο και αποτελεσματικό τρόπο, να αξιοποιούμε στρατηγικές και δεξιότητες για να συνεργαστούμε με τους άλλους, να πείσουμε ή να επηρεάσουμε, να ενθαρρύνουμε για συμμετοχή, να διαπραγματευόμαστε, να δίνουμε και να παίρνουμε. Η επικοινωνία και οι καλές διαπροσωπικές σχέσεις είναι ζωτικής σημασίας στον ναυτιλιακό κλάδο, όχι μόνο για λόγους παρακίνησης του προσωπικού, αλλά και για να επιτευχθούν οι επιχειρηματικοί στόχοι ενός οργανισμού. Για να μπορέσει το προσωπικό να κάνει τη δουλειά του σωστά και με ακρίβεια, χρειάζεται να αντιλαμβάνεται σωστά τόσο το δικό του ρόλο, όσο και των άλλων, όπως επίσης και να μπορεί να συνεργάζεται αποτελεσματικά και να λειτουργεί σαν μέλος μιας ομάδας. Αυτό επιτυγχάνεται μόνο μέσω της καλής επικοινωνίας και των διαπροσωπικών σχέσεων. Είναι αναγκαίο η προφορική και η οπτική επικοινωνία να είναι σε επίπεδα τέτοια που όχι μόνο να βοηθούν στη μεταφορά μηνυμάτων και στη συνεννόηση, αλλά και στη βελτίωση της κατανόησης, της συνεργασίας και κατά συνέπεια στην εξυπηρέτηση.

Συναισθηματική Νοημοσύνη (EQ)
Η συναισθηματική νοημοσύνη μας καθορίζει το πόσο εύκολα μπορούμε να δημιουργήσουμε σχέσεις με άλλους ανθρώπους, να μπούμε στη θέση τους και να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε πώς αισθάνονται και τελικά προσδιορίζει το πόσο εύκολα κερδίζουμε τη συμπάθεια των άλλων. Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι πολύ σημαντική όταν δουλεύουμε σε ομάδες ή έχουμε την ευθύνη μιας ομάδας και η ανάπτυξή της είναι ανεκτίμητη για την καθημερινότητά μας και την εξέλιξή στο ναυτιλιακό κλάδο. Ένας απλός τρόπος να την αναπτύξετε είναι να προσπαθείτε συνειδητά να «μπείτε στη θέση του άλλου», να νιώσετε τις ανάγκες και τις ανησυχίες του και να δείχνετε κατανόηση.

Εργασία σε Ομάδα
Η δεξιότητα εργασίας σε ομάδα σημαίνει να μπορεί κάποιος να λειτουργεί ομαλά και αποτελεσματικά σε συνεργασία με τους συναδέλφους του. Αυτό προϋποθέτει μια σειρά από άλλες δεξιότητες, όπως το να μπορεί να ενθαρρύνει και να εμπνέει τα άλλα μέλη της ομάδας, να συνθέτει, να συμβιβάζει και κάποιες φορές να βάζει στην άκρη το «εγώ» του, να διαθέτει επικοινωνιακές και άλλες διαπροσωπικές δεξιότητες όπως η διαπραγμάτευση, η επιρροή και η κατανόηση. Η εργασία σε ομάδα αποτελεί προτεραιότητα για τους περισσότερους εργοδότες. Άτομα που μπορούν να ενδυναμώσουν την ομάδα, να συνεισφέρουν με νέες ιδέες, να διαθέτουν αφενός ηγετική ικανότητα και δεξιότητες λήψης αποφάσεων, αφετέρου ικανότητα να ακολουθούν οδηγίες και να παίζουν το ρόλο τους σε μια ομάδα, αξιολογούνται πολύ θετικά. Η ομαδική εργασία και η δυνατότητα να μπορεί να εργάζεται κάποιος σε ένα ομαδικό περιβάλλον, αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την επίτευξη στόχων και αποτελεσμάτων για όλες τις επιχειρησεις που δραστηριοποιούνται στην ναυτιλια.

Ευελιξία/Προσαρμοστικότητα
Είναι η ικανότητα να προσαρμόζεστε σε αλλαγές και σε νέα δεδομένα, να προσαρμόζετε τα σχέδιά σας και αν χρειαστεί και τους στόχους σας και να αξιοποιείτε τις νέες πληροφορίες και τις καταστάσεις με τρόπο δημιουργικό. Στη διάρκεια του εργασιακού σας βίου θα χρειαστεί να αλλάξετε εργασία και εργοδότες, αλλά και να αντιμετωπίσετε αλλαγές στο πλαίσιο της εργασίας σας. Η δυνατότητα εύκολης και γρήγορης προσαρμογής είναι ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για σας, καθώς στην αγορά εργασίας του συγκεκριμένου κλάδου, εκτιμώνται θετικά οι άνθρωποι που μπορούν να προσαρμόζονται γρήγορα στις αλλαγές και να εκτελούν πολλαπλές εργασίες σε διαφορετικά περιβάλλοντα.

Επίλυση προβλημάτων
Η δεξιότητα της επίλυσης προβλημάτων αφορά στην ικανότητα να αξιολογείτε καταστάσεις, να εντοπίζετε προβλήματα, να εξετάζετε τρόπους επίλυσής τους και να επιλέγετε τον πλέον κατάλληλο. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει την αναγνώριση μακροπρόθεσμων συνεπειών, καθώς και τη σύλληψη, εφαρμογή και αξιολόγηση ενός σχεδίου δράσης για την επίλυση του προβλή-ματος. Επομένως, όταν βρεθείτε αντιμέτωποι με ένα πρόβλημα, προσπαθήστε να βρείτε τη λύση και πιθανές εναλλακτικές προτάσεις. Στον ναυτιλιακό κλάδο, εκτιμώνται ιδιαίτερα άνθρωποι που αναλαμβάνουν προσωπική ευθύνη για να διασφαλίσουν την επίτευξη των στόχων. Άνθρωποι που μπορούν να διαβλέψουν ότι ίσως υπάρχει καλύτερος τρόπος για να γίνει κάτι και είναι έτοιμοι να διερευνήσουν και να εφαρμόσουν αλλαγές. Επίσης δεν πανικοβάλλονται και δεν τα παρατούν όταν κάτι δεν πάει καλά, αλλά προσπαθούν να βρουν τη λύση.

Δημιουργικότητα
Δημιουργικότητα είναι το να μπορούμε να σκεφτούμε πέραν του συνηθισμένου. Για να είναι κάποιος δημιουργικός, θα πρέπει να μπορεί να ανακαλύπτει νέους και καινοτόμους τρόπους σκέψης και τρόπους με τους οποίους γίνονται τα πράγματα. Οι εργοδότες θέλουν ανθρώπους με φρέσκες ιδέες που θα τους βοηθήσουν να σχεδιάσουν νέα προϊόντα και υπηρεσίες, να ανταπεξέλθουν στις προκλήσεις και τον ανταγωνισμό και να επεκτείνουν τις επιχειρήσεις τους.

Πρωτοβουλία και Επιχειρηματικότητα
Το αίσθημα πρωτοβουλίας και η επιχειρηματικότητα αναφέρονται στην ικανότητα ενός ατόμου να μετατρέπει τις ιδέες του σε δράση. Περιλαμβάνει τη δημιουργικότητα, την εφευρετικότητα, την καινοτομία και την ανάληψη ρίσκου, καθώς και την ικανότητα σχεδιασμού και διαχείρισης έργων προκειμένου να επιτυγχάνονται συγκεκριμένοι στόχοι. Στον ναυτιλιακό κλάδο, η συγκεκριμένη δεξιότητα είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς συνδέεται με την κατανόηση του πλαισίου της εργασίας, την εκτίμηση των ευκαιριών και των κινδύνων, τη διερεύνηση εναλλακτικών, την αξιοποίηση των προκλήσεων και την καινοτομία. Η συγκεκριμένη δεξιότητα οφείλει να χαρακτηρίζει κυρίως όσους επιλέγουν να ξεκινήσουν τη δική τους επιχείρηση. Ωστόσο, στη σημερινή αγορά εργασίας είναι σημαντικό να διαθέτει κανείς επιχειρηματικό πνεύμα, είτε θέλει να δημιουργήσει τη δική του επιχείρηση είτε όχι, καθώς το επιχειρηματικό πνεύμα βοηθά τους ανθρώπους να διευρύνουν τις ευκαιρίες σταδιοδρομίας και προσωπικής τους εξέλιξης και να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις και την αβεβαιότητα στο χώρο της εργασίας με επινοητικότητα, ευελιξία και αποτελεσματικότητα.

Άλλες Δεξιότητες
Παράλληλα, εξίσου σημαντικά «soft skills» αποτελούν και ορισμένα άλλα στοιχεία της προσωπικότητας όπως η ευγένεια, η ακεραιότητα, η αισιοδοξία, η αυτοπεποίθηση, η υπευθυνότητα, η ισχυρή εργασιακή ηθική, καθώς επίσης και άλλα προσωπικά γνωρίσματα όπως η αριθμητική & ψηφιακή ικανότητα, η δημιουργικότητα, η λογική και κριτική σκέψη, η αποφασιστικότητα και η ταχύτητα λήψης αποφάσεων.

Πλέον τα στελέχη που δραστηριοποιούνται στο κλάδο της ναυτιλίας, για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της σύγχρονης αγοράς εργασίας, θα πρέπει να διαθέτουν συνδυασμό δεξιοτήτων, μιας και δημιουργείται μία νέα τάση για πιο ευέλικτους και δημιουργικούς εργαζόμενους, έτοιμους να προτείνουν νέα πράγματα και να αναλάβουν ρίσκο, να έχουν δημιουργική σκέψη και επιχειρηματικό προσανατολισμό. Εργαζόμενους που εργάζονται για να παράγουν έργο και όχι εργαζόμενους που απλώς δουλεύουν σε μια δουλειά.

Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι στη σημερινή ανταγωνιστική και απαιτητική ναυτιλιακή αγορά εργασίας τα «soft skills» είναι τα πιο σημαντικά προσόντα που πρέπει ένα νέο στέλεχος να κατέχει (και στα οποία οφείλει να επενδύσει). Αυτές οι δεξιότητες είναι εκείνες που θα του δώσουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και την «προστιθέμενη αξία» για να ξεχωρίσει μέσα από τον ανταγωνισμό και θα συμβάλουν στην εργασιακή του επιτυχία.

*Μιχάλης Μάρκου, ΜΒΑ
Ο κος Μιχάλης Μάρκου, MBA είναι Σύμβουλος/Επιστημονικός Συνεργάτης του ομίλου FCA (Fiat Chrysler Automobiles) έχοντας 20 χρόνια στον χώρο του αυτοκινήτου/χρηματοδοτικών υπηρεσιών σε διάφορες διευθυντικές θέσεις, είτε στον όμιλο της FCA (FCA Capital Hellas/FCA Bank) είτε στον όμιλο της CREDIT AGRICOLE (Emporiki Rent). Παράλληλα, έχει δραστηριοποιηθεί και στην εκπαίδευση όντας εισηγητής σεμιναρίων & καθηγητής Διοίκησης Επιχειρήσεων/Marketing, έχοντας συνεργασία με τους μεγαλύτερους εκπαιδευτικούς ομίλους της Ελλάδας (NYC, ΑΛΦΑ, ΑΚΜΗ, ΔΕΛΤΑ, ΔΟΜΗ, DIDACTA, κτλ) και έχοντας εκπαιδεύσει περισσότερα από 3.500 άτομα.

Είναι πιστοποιημένος εκπαιδευτής ενηλίκων (ΕΟΠΠΕΠ & ΟΑΕΔ), Σύμβουλος Επαγγελματικής Συμβουλευτικής του Ινστιτούτου Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) ενώ παλιότερα είχε διατελέσει και αν. μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης & Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ).

Είναι κάτοχος 2 μεταπτυχιακών (ΜΒΑ), από την Ανώτατη Σχολή Εμπορίου της Γαλλίας (ESCEM Business & Management School) και από το Ανοικτό Ελληνικό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ), ενώ έχει επίσης πτυχίο στη Διοίκηση Επιχειρήσεων από τη Μεγάλη Βρετανία (UK).

Άρθρα του με θέματα σχετικά με τη Διοίκηση Επιχειρήσεων, τις Πωλήσεις, το Marketing και τη Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού, έχουν δημοσιευθεί σε διάφορα έγκυρα περιοδικά, εφημερίδες & sites.

 

logo

Εγγραφείτε στο Newsletter μας