Δεν υπάρχει μία μαγική λύση για την απανθρακοποίηση
Το μέλλον προδιαγράφεται ως ένα μωσαϊκό τεχνολογιών, πρακτικών και συνεργειών που αλληλοσυμπληρώνονται για να υπάρξει αποτέλεσμα
Εντείνονται διεθνώς οι προβληματισμοί για την πορεία της απεξάρτησης της ναυτιλίας από τον άνθρακα, καθώς, όπως φαίνεται, η παραγωγή εναλλακτικών καυσίμων δεν συμβαδίζει με τα σχετικά χρονοδιαγράμματα προσαρμογής του κλάδου που προβλέπουν οι κανονισμοί και σχεδιασμοί του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ). Για να προχωρήσει η «πράσινη» μετάβαση, έφτασε η ώρα των προμηθευτών καυσίμων, σημειώνει η πρόσφατη έκθεση του DNV «Energy Transition Outlook 2025 – Maritime Forecast to 2050», η οποία αποκαλύπτει το μέγεθος του προβλήματος και στέλνει ακόμα ένα μήνυμα: δεν υπάρχει μία και μοναδική «μαγική λύση» για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας. Αντίθετα, το μέλλον προδιαγράφεται ως ένα μωσαϊκό τεχνολογιών, πρακτικών και συνεργειών που αλληλοσυμπληρώνονται. Από εναλλακτικά καύσιμα και ψηφιακή βελτιστοποίηση, έως ενεργειακή αποδοτικότητα και δέσμευση άνθρακα, το στοίχημα απαιτεί μια προσέγγιση χαρτοφυλακίου. Σε κάθε περίπτωση, από την πλευρά της ναυτιλίας, η πρόοδος έως σήμερα είναι αξιοσημείωτη. Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων Alternative Fuels Insight του DNV, ο αριθμός των πλοίων που θα παραδοθούν με δυνατότητα χρήσης εναλλακτικών καυσίμων αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί έως το 2028. Επίσης, έως το 2033 θα είναι σε λειτουργία ή υπό παραγγελία 2.215 πλοία με εναλλακτικά καύσιμα, εκ των οποίων 1.406 θα χρησιμοποιούν ως καύσιμο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), ενώ ακολουθεί η μεθανόλη με 437 πλοία. Το παλιό δίλημμα « της κότας και του αβγού» – δηλαδή «πρώτα πλοία ή πρώτα καύσιμα;» – φαίνεται πλέον ξεπερασμένο: η μετάβαση ξεκίνησε, σημειώνει η έκθεση του DNV. Εως το 2030, ο παγκόσμιος στόλος θα μπορεί να καταναλώνει περίπου 50 εκατομμύρια τόνους ισοδύναμου πετρελαίου (Mtoe) μη πετρελαϊκών καυσίμων ετησίως – επίδοση εντυπωσιακή, αν και ακόμη μακριά από τα συνολικά 280 Mtoe που καταναλώνονται σήμερα. Το επίκεντρο πλέον μετατοπίζεται στους παραγωγούς καυσίμων, τονίζει ο Knut Orbeck-Nilssen, CEO του DNV Maritime. Αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι, επί του παρόντος, μόνο το 4% περίπου των έργων για καύσιμα χαμηλών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που παράγονται από υδρογόνο έχουν φτάσει με επιτυχία στο στάδιο της τελικής επενδυτικής απόφασης, ενώ ένα ακόμα μικρότερο ποσοστό, περίπου 1%, έχει φτάσει στο στάδιο της λειτουργίας.
Για να επιτευχθεί ο στόχος του ΙΜΟ για μείωση των εκπομπών κατά 20% έως το 2030, η ναυτιλία θα χρειαστεί πρόσβαση σεπερίπου25 Mtoe καυσίμων χαμηλών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ετησίως. Αυτό αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τέταρτο έως το ένα τρίτο της συνολικής προβλεπόμενης παγκόσμιας προσφοράς 70-100 Mtoe καυσίμων χαμηλών εκπομπών έως το 2030, υπογραμμίζοντας τον έντονο ανταγωνισμό που θα αντιμετωπίσει η ναυτιλία από άλλους τομείς, όπως η ενέργεια και η βιομηχανία, που επίσης στοχεύουν να απεξαρτηθούν από τον άνθρακα. Η μετάβαση στα εναλλακτικά καύσιμα θα χρειαστεί χρόνο. Και ενώ η ναυτιλιακή βιομηχανία ελπίζει ότι οι «πράσινες» εκδοχές καυσίμων, όπως η μεθανόλη, το LNG, το υδρογόνο και η αμμωνία, θα τροφοδοτήσουν τελικά έναν στόλο με ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στο μέλλον, στο μεταξύ πρέπει να διερευνηθούν και άλλες οδοί μείωσης των εκπομπών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται μέτρα ενεργειακής απόδοσης, όπου ένα ευρύ φάσμα λύσεων μπορεί ήδη να εφαρμοστεί στα πλοία, με σχετικά χαμηλό κόστος, επιτυγχάνοντας μείωση των εκπομπών από σήμερα. Στο προσκήνιο μπαίνει και η πρόωση με τη βοήθεια του ανέμου, με πιλοτικά προγράμματα που ξεκινούν το 2025 και υπόσχονται να φέρουν μια νέα επανάσταση στη βιώσιμη ναυτιλία.
Δέσμευση άνθρακα
Παράλληλα, σύμφωνα με τον DNV, και η δέσμευση άνθρακα επί του σκάφους κερδίζει έδαφος. Η φετινή μελέτη δείχνει ότι η τεχνολογία μπορεί να προσαρμοστεί στα μεγαλύτερα πλοία, με απαιτήσεις χώρου συγκρίσιμες με εκείνες ενός τυπικού LNG carrier. Σε συνδυασμό με την ανάπτυξη υποδομών εκφόρτωσης CO2 σε βασικά λιμάνια, θα μπορούσε να μειώσει τις εκπομπές των μεγάλων πλοίων κατά 19% – ισοδύναμο με μείωση 9% του παγκόσμιου στόλου. Το ταξίδι , ωστόσο, δεν είναι ευθύγραμμο. «Η πρόοδος χτίζεται πάνω στην καινοτομία, τη συνεργασία και τη συνεχή βελτίωση» σημειώνει η έκθεση. Κι αν ένα πράγμα είναι ξεκάθαρο, είναι ότι η απανθρακοποίηση της ναυτιλίας δεν είναι υπόθεση λίγων αλλά όλων.
πηγή: ΤΑ ΝΕΑ
